Dijital Yazma Ölçeği

Özet

Dijital Yazma Ölçeği (Digital Writing Scale), öğretmen adaylarının dijital yazma yeterliliklerini ve bu süreçlere yönelik algılarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş güvenilir ve geçerli bir psikometrik araçtır. Ölçek, 2020 yılında Oğuzhan Atabek tarafından tasarlanmış ve valide edilmiştir. Temel olarak, öğretmen yetiştirme programlarında teknoloji entegrasyonu ve dijital becerilerin önemini değerlendirmek için kritik bir rol oynamaktadır.

Ölçek, toplam 14 maddeden oluşmakta ve iki ana faktör altında toplanmaktadır: Dijital Dönüştürme ve Dijital Gözden Geçirme. Kullanılan derecelendirme sistemi 5’li Likert Ölçeği formatındadır. Bu ölçek, özellikle eğitim teknolojileri alanında yapılan araştırmalara katkı sağlamakta ve öğretmen adaylarının dijital çağın gerektirdiği yazma becerilerine ne ölçüde sahip olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Dijital Yazma, Ölçek Geliştirme, Öğretmen Adayları, Dijital Dönüştürme, Dijital Gözden Geçirme, Psikometri, Eğitim Teknolojileri, Dijital Beceriler.

Yazarlar

Oğuzhan Atabek

[quads id=5]

Amaç

Dijital Yazma Ölçeği’nin temel amacı, öğretmen adaylarının dijital ortamlarda gerçekleştirilen yazma faaliyetlerine yönelik beceri, tutum ve yeterlilik düzeylerini objektif bir şekilde ölçmek üzere standart bir araç sunmaktır. Bu araç, öğretmen adaylarının dijital araçları kullanarak metin üretme, düzenleme ve paylaşma süreçlerindeki yeterliliklerini değerlendirmeye odaklanmıştır.

Ölçek, aynı zamanda eğitim fakültelerinin müfredatlarında yer alan dijital okuryazarlık ve teknoloji entegrasyonu derslerinin etkinliğini değerlendirmek ve bu alanlarda iyileştirme yapılması gereken noktaları belirlemek için de kullanılabilmektedir. Ölçek geliştirme çalışması, güncel eğitim ihtiyaçlarına yanıt veren, kültürel olarak uygun bir ölçüm aracı oluşturmayı hedeflemiştir.

Yapı

Dijital Yazma Ölçeği, dijital yazma yeterliliğini çok boyutlu bir yapı olarak ele almaktadır. Yapılan faktör analizi sonucunda, ölçeğin iki ana alt boyuttan oluştuğu belirlenmiştir. Bu alt boyutlar, dijital yazma sürecinin hem üretim hem de revizyon aşamalarını kapsamaktadır.

• Dijital Dönüştürme (Digital Conversion): Bu faktör, bireyin geleneksel yazma yeteneklerini dijital araçlar ve ortamlar kullanarak dönüştürme ve uygulama becerisini ölçer. Dijital araçları etkili bir şekilde kullanarak metin oluşturma ve biçimlendirme eylemlerini içerir.
• Dijital Gözden Geçirme (Digital Gözden Geçirme): Bu faktör, bireyin dijital ortamda ürettiği metinleri teknolojik imkanları kullanarak eleştirel bir şekilde değerlendirme, düzenleme ve iyileştirme becerilerini ölçer. Bu, geri bildirim alma, yazılım özellikleri ile kontrol etme gibi süreçleri kapsar.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme aşamasında, yapı geçerliğinin sağlanması amacıyla Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır. Atabek (2020) tarafından yürütülen çalışmada, ölçeğin teorik olarak beklenen iki faktörlü yapıyı desteklediği gösterilmiştir. Bu, ölçeğin gerçekten ölçmeyi amaçladığı dijital yazma yeterliliği yapısını ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Ayrıca, ölçeğin kapsam geçerliği, alanında uzman kişilerin görüşlerine başvurularak sağlanmıştır. Uzmanlardan alınan dönütler doğrultusunda madde havuzu yeniden düzenlenmiş ve ölçeğin tüm dijital yazma yeterliliği alanlarını temsil ettiğinden emin olunmuştur.

Güvenirlik

Dijital Yazma Ölçeği’nin iç tutarlılık güvenilirliği, Cronbach’s α katsayısı ile değerlendirilmiştir. Elde edilen güvenirlik katsayıları, ölçeğin genel olarak yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik analizlerinden elde edilen sonuçlar aşağıdadır:

• Toplam 14 madde için genel Cronbach’s α değeri: 0.899.
• Dijital Dönüştürme alt boyutu için Cronbach’s α değeri: 0.851.
• Dijital Gözden Geçirme alt boyutu için Cronbach’s α değeri: 0.852.

Bu yüksek katsayılar (genellikle 0.80 ve üzeri değerler yüksek kabul edilir), ölçeğin farklı uygulamalarda tutarlı sonuçlar vereceği ve ölçülen yapının güvenilir bir şekilde temsil edildiği anlamına gelmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliğini test etmek amacıyla faktör analizi uygulanmıştır. Analizler sonucunda, 14 maddelik bu ölçeğin iki temel faktör altında toplandığı belirlenmiştir. Bu faktörler, ölçek maddelerinin eşit olarak dağıldığı iki alt boyutu temsil etmektedir (7 madde Dijital Dönüştürme, 7 madde Dijital Gözden Geçirme).

Faktör yapısının belirlenmesi, ölçeğin teorik çerçevesini güçlendirmiş ve ölçülen dijital yazma yapısının alt bileşenlerinin net bir şekilde ayrılmasına olanak tanımıştır. Bu iki faktörün toplam varyansın önemli bir kısmını açıkladığı ve maddelerin ilgili faktörlere yüksek yükler verdiği rapor edilmiştir.

Araç

Test Türü: Geliştirme Ölçeği (Development Scale)

Format: 5’li Likert Ölçeği (Kesinlikle Katılıyorum’dan Kesinlikle Katılmıyorum’a uzanan beş seçenekli derecelendirme).

Mevcut Dil: Türkçe

Hedef Kitle: Öğretmen Adayları

Yaş Grubu: Üniversite öğrencileri (Genellikle 18-25 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: Eğitim Fakültelerinin farklı bölümlerinde öğrenim gören öğretmen adayları.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Instrument). Katılımcılar, dijital yazma yeterliliklerine ilişkin ifadeleri kendilerine en uygun olan seçenekle derecelendirirler.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Teknolojisi, Dijital Okuryazarlık, Ölçek Geliştirme, Yapı Geçerliği, Güvenirlik, Öğretmen Eğitimi, Dijital Dönüştürme, Dijital Gözden Geçirme.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanmamıştır.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Makalenin yayınlandığı akademik kurum bilgileri üzerinden erişilebilir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2020

İzinler ve Ücret: Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için sorumlu yazar Oğuzhan Atabek ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi önerilir. Ticari kullanım veya geniş çaplı dağıtım için özel izin gerekebilir.

Ölçeğin orijinal makalesi ve detaylı bilgileri Novitas-ROYAL dergisinde yayımlanmıştır. Makalenin bağlantısı: novitasroyal.org/archives.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: dijital-yazma-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Atabek, O. (2020). Development and validation of Digital Writing Scale for preservice teachers. Novitas-ROYAL (Research on Youth and Language), 14(2), 119-139.

[quads id=5]

Dijital Yazma Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri, orijinal kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelerin tamamına, referans olarak verilen akademik makaleden veya yukarıda belirtilen PDF dosyasından erişilebilir.

Ölçek toplamda 14 maddeden oluşmaktadır (7 madde Dijital Dönüştürme, 7 madde Dijital Gözden Geçirme).