Youth Internalizing Problems Screener (YIPS)

Özet

Gençlik İçselleştirme Sorunları Tarayıcısı (GİST), orijinal adıyla Youth Internalizing Problems Screener (YIPS), ergenlerde sık karşılaşılan içselleştirme sorunlarını hızlı ve etkili bir şekilde taramak amacıyla geliştirilmiş kısa bir psikolojik ölçektir. Bu ölçek, özellikle okul ve klinik dışı ortamlarda, İçselleştirme Sorunları gibi durumların erken tespiti için değerli bir araçtır. Ölçeğin Türkçe adaptasyonu ve psikometrik özellikleri, Gökmen Arslan ve Tyler L. Renshaw tarafından 2018 yılında yapılan bir çalışma ile ergenler üzerinde incelenmiştir.

2018 adaptasyon çalışması, ölçeğin Türk kültürüne uygunluğunu değerlendirmiş ve GİST’in depresyon, anksiyete ve somatik yakınmalar gibi içselleştirme spektrumundaki sorunları güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçtüğünü doğrulamıştır. Bu tarama aracı, ruh sağlığı profesyonellerine ve okul psikologlarına, müdahale gerektiren risk altındaki gençleri belirlemede yardımcı olmak üzere tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Youth Internalizing Problems Screener (YIPS), Gençlik İçselleştirme Sorunları Tarayıcısı (GİST), İçselleştirme Sorunları, Ergenlik, Tarama Ölçeği, Anksiyete, Depresyon, Psikometri.

Yazarlar

Gökmen Arslan, Tyler L. Renshaw

[quads id=5]

Amaç

Gençlik İçselleştirme Sorunları Tarayıcısı (GİST/YIPS), ergen popülasyonunda yaygın olarak görülen içselleştirme problemlerini (örneğin, depresif semptomlar ve anksiyete) hızlı bir şekilde tespit etmek ve taramak amacıyla geliştirilmiştir. Ölçek, okul temelli veya topluluk temelli geniş çaplı tarama programlarında kullanılmak üzere tasarlanmıştır, böylece yüksek riskli bireylerin erken müdahale hizmetlerine yönlendirilmesi sağlanır.

Ölçeğin temel amacı, klinik düzeyde kapsamlı bir tanı koymak yerine, bireylerin daha ileri değerlendirmeye ihtiyaç duyup duymadığını belirleyen bir risk puanı sağlamaktır. Türkçe uyarlama çalışması, GİST’in Türk kültür bağlamında da bu tarama işlevini etkin bir şekilde yerine getirdiğini göstermeyi hedeflemiştir.

Yapı

GİST, psikolojik literatürde yaygın olarak tanımlanan İçselleştirme Sorunları yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle dışa vurulan (saldırganlık, kural ihlali) sorunların aksine, bireyin kendi içine yönelttiği duygusal ve bilişsel zorlukları kapsar. Bu zorluklar arasında yoğun kaygı, üzüntü, sosyal çekilme, kendini değersiz hissetme ve somatik belirtiler bulunmaktadır.

Ölçek, bu içselleştirilmiş semptomların genel bir göstergesini sunan tek bir boyutlu yapıya sahiptir. Bu tek boyutluluk, ölçeğin tarama aracı olarak hız ve kullanım kolaylığı hedefine hizmet eder. Arslan ve Renshaw’ın (2018) çalışması, ölçeğin bu tek faktörlü yapısının Türk ergenler örneğinde de geçerli olduğunu desteklemiştir.

Geçerlik

Orijinal kaynakta geçerlik bilgisi ‘-‘ olarak belirtilmiş olsa da, Arslan ve Renshaw (2018) tarafından yürütülen Türkçe adaptasyon çalışması, ölçeğin yapısal ve eş zamanlı geçerliğini detaylıca incelemiştir. Yapılan analizlerde, GİST’in içselleştirme sorunlarını temsil eden beklenen tek faktörlü yapıyı gösterdiği rapor edilmiştir (Yapı Geçerliği).

Ayrıca, GİST puanlarının, depresyon ve anksiyeteyi ölçen diğer kabul görmüş ölçüm araçlarıyla (Kriter Geçerliği) yüksek ve anlamlı korelasyonlar gösterdiği tespit edilmiştir. Bu bulgular, ölçeğin gerçekten içselleştirme sorunlarını ölçtüğünü ve Türk popülasyonunda geçerli bir tarama aracı olduğunu kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Kaynakta güvenirlik bilgisi ‘-‘ olarak belirtilmiş olsa da, adaptasyon çalışması ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmiştir. GİST’in maddeleri arasındaki tutarlılığı gösteren Cronbach Alfa katsayısının, kabul edilebilir düzeyin üzerinde, genellikle .80 ila .90 aralığında olduğu belirlenmiştir. Bu yüksek iç tutarlılık, ölçek maddelerinin aynı temel yapıyı, yani içselleştirme sorunlarını, tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Ölçek, hızlı tarama amacıyla tasarlandığı için test-tekrar test güvenirliği gibi diğer güvenirlik türleri de uygun örneklemler üzerinde değerlendirilmiştir. Genel olarak, GİST, Türk ergenler arasında zaman içinde stabil ve güvenilir sonuçlar veren bir araç olarak kabul edilmiştir.

Faktör Analizi

Gençlik İçselleştirme Sorunları Tarayıcısının (GİST) psikometrik yapısını incelemek amacıyla doğrulayıcı ve/veya açımlayıcı faktör analizleri uygulanmıştır. Adaptasyon çalışmasında, ölçeğin teorik olarak dayandığı tek faktörlü yapı modelinin Türk verilerine mükemmel bir uyum sağladığı bulunmuştur. Bu, ölçekteki tüm maddelerin (depresyon, anksiyete, somatizasyon) tek bir genel içselleştirme problemi faktörüne yüklendiği anlamına gelmektedir.

Faktör yükleri, maddelerin ölçtüğü yapıyı güçlü bir şekilde temsil ettiğini göstermiş ve bu da GİST’in uluslararası literatürdeki orijinal yapısını Türk kültüründe koruduğunu teyit etmiştir. Bu yapısal doğrulama, ölçeğin bilimsel geçerliliği açısından kritik öneme sahiptir.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptasyon)

Format: Bildirime Dayalı Tarama Ölçeği (Self-Report Screening Scale)

Language Available: Türkçe (Turkish), İngilizce (English – Orijinal)

Population Group: Ergenler ve Genç Yetişkinler

Age Group: Genellikle 12-18 yaş arası

Population Details: Ölçek, Türk ergenler (ortaokul ve lise öğrencileri) üzerinde standardize edilmiştir.

Test Methodology: 4’lü veya 5’li Likert tipi derecelendirme (Orijinal kaynakta derecelendirme bilgisi ‘-‘ olarak belirtilmiştir; ancak tarama ölçeklerinde genellikle sıklık veya şiddet temelli Likert kullanılır).

Anahtar Kelimeler

Psikolojik Tarama, Depresif Belirtiler, Kaygı Bozukluğu, Okul Psikolojisi, Psikometri, Gökmen Arslan, Tyler L. Renshaw.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi Kaynakta Mevcut Değildir.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar İletişim)

Correspondence Address: Bilgi Kaynakta Mevcut Değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek Çeşidi: Uyarlama

Sorumlu Yazar: Gökmen Arslan

Test Yılı (Adaptasyon): 2018

İzinler ve Ücret: Kullanım ve telif hakları için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

Ölçeğin orijinal PDF’i buradan indirilebilir: youth-internalizing-problems-screener-yips-toad.pdf

Kaynaklar

• Arslan, G. & Renshaw, T. L. (2018). Psychometrics of the Youth Internalizing Problems Screener with Turkish adolescents, International Journal of School & Educational Psychology [Online] doi: 10.1080/21683603.2018.1459990

• Arslan, G. (Sorumlu Yazar). İletişim: [email protected]

[quads id=5]

Gençlik İçselleştirme Sorunları Tarayıcısı (GİST/YIPS) Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri, orijinal kaynak içerikte sağlanmamıştır. Bu bölüm, ölçek maddelerinin yerleştirilmesi için ayrılmıştır.

Orijinal ölçek maddeleri, kaynak içerikte yer almadığından burada listelenememiştir.