Utandıran Diğeri Ölçeği – 2

Özet

Utandıran Diğeri Ölçeği – 2 (UDÖ-2), bireylerin başkaları tarafından ne kadar küçümsendiğini, yetersiz görüldüğünü veya kusurlu olarak algılandığını ölçmeyi amaçlayan psikometrik bir araçtır. Bu ölçek, özellikle utanç temelli psikopatolojilerin incelenmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Ölçeğin Türkçe adaptasyonu, 2021 yılında Jülide Ceren Yıldırım ve arkadaşları tarafından gerçekleştirilmiş olup, Türkçe konuşan popülasyonlarda algılanan dışsal utanç ve eleştiri algısını değerlendirmek için güvenilir ve geçerli bir araç sunmaktadır. Ölçeğin temel odağı, bireyin diğerlerinin kendisi hakkındaki olumsuz yargılarına dair geliştirdiği algıları tespit etmektir.

Anahtar Kelimeler

Utandıran Diğeri Ölçeği-2, UDÖ-2, Utanç, Dışsal Utanç, Algılanan Negatif Değerlendirme, Psikolojik Ölçek Uyarlama, Psikometri.

Yazarlar

Jülide Ceren Yıldırım, Eda Deniz Kozak, Kaan Kaan Türkarslan.

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, bireylerin sosyal çevreleri tarafından küçük düşürücü veya kusurlu olarak algılanma düzeylerini ölçmektir. Utandıran Diğeri Ölçeği – 2’nin Türkçe formunun uyarlanması çalışması, bu algılanan dışsal utanç yapısının Türk kültüründe geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçülmesini sağlamayı hedeflemiştir. Bu adaptasyon, klinik psikoloji araştırmalarında ve uygulamalarında utanç duygularının etiyolojisini ve tedavisini anlamak için önemli bir zemin oluşturmaktadır.

Yapı

Ölçek, temelde “Utandıran Diğeri” (The Shaming Other) olarak adlandırılan tek bir psikolojik yapı etrafında odaklanmıştır. Bu yapı, bireyin diğer insanların kendisini yetersiz, kusurlu, önemsiz veya genel olarak iyi olmayan biri olarak gördüğüne dair inançlarını ve algılarını temsil eder. Bu algı, dışsal utancın bir göstergesi olup, bireyin benlik saygısı ve sosyal ilişkileri üzerinde derin etkiler yaratabilir. Yapı, Gilbert ve meslektaşlarının utanç ve sosyal tehdit sistemleri üzerine kurulu teorik çerçevesiyle yakından ilişkilidir.

Geçerlik

Utandıran Diğeri Ölçeği – 2’nin Türkçe formunun geçerlik çalışmaları, Yıldırım, Kozak ve Türkarslan (2021) tarafından yürütülmüştür. Çalışmada, ölçeğin yapı geçerliği ve ölçüt bağımlı geçerliği incelenmiştir. Yapılan analizler, ölçeğin teorik olarak ölçmesi beklenen yapıyı (algılanan negatif değerlendirme) başarılı bir şekilde ölçtüğünü göstermiştir. Detaylı geçerlik katsayıları ve faktör yükleri, ilgili hakemli dergi makalesinde (Klinik Psikoloji Dergisi) sunulmaktadır.

Güvenirlik

Türkçe formun güvenirlik analizleri, iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) yöntemleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Adaptasyon çalışması, ölçeğin maddelerinin birbiriyle tutarlı olduğunu ve tek bir yapıyı ölçtüğünü destekler nitelikte yüksek iç tutarlılık değerleri bildirmiştir. Bu bulgular, ölçeğin Türkçe popülasyonda istikrarlı ve güvenilir ölçümler sağladığını göstermektedir.

Faktör Analizi

Utandıran Diğeri Ölçeği – 2, orijinal yapısında olduğu gibi, Türkçe uyarlama çalışmasında da tek boyutlu bir yapı göstermiştir. Doğrulayıcı faktör analizi (DFA) sonuçları, yedi maddenin tamamının tek bir faktöre yüksek düzeyde yüklendiğini teyit etmiştir. Bu tek faktörlü yapı, ölçeğin algılanan dışsal utanç yapısını bütüncül bir şekilde ölçme amacını desteklemektedir.

Enstrüman

Test Türü: Uyarlama

Format: Bireyin kendi kendine uyguladığı raporlama ölçeği.

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama formu), İngilizce (Orijinal form).

Popülasyon Grubu: Yetişkinler.

Yaş Grubu: Belirtilmemiş olmakla birlikte, uyarlama çalışması üniversite öğrencileri ve genel yetişkin popülasyonu üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Popülasyon Detayları: Türkçe konuşan, psikolojik araştırmalara katılan yetişkin bireyler.

Test Metodolojisi: 7 maddeden oluşan, tek boyutlu, öz bildirim ölçeğidir. Yanıtlar 5’li Likert Ölçeği üzerinden değerlendirilir.

Anahtar Kelimeler

Psikometrik Özellikler, Utandırılma, Algı, Eleştiri, Benlik Saygısı, Utanç, Sosyal Anksiyete.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Jülide Ceren Yıldırım

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Makalede belirtilmemiştir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Makalede belirtilen akademik kurum adresi geçerlidir.

İzinler ve Ücretler ve Test Yılı

Test Yılı (Türkçe Uyarlama): 2021.

Derecelendirme Sistemi: Ölçek, 5’li Likert tipi bir derecelendirme kullanır:

• 0 = Hiç
• 1 = Nadiren
• 2 = Bazen
• 3 = Sık sık
• 4 = Neredeyse her zaman

Ölçekten alınan toplam puan, algılanan dışsal utanç düzeyinin yüksekliğini gösterir. Ölçeğin ticari kullanımı ve izinleri için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: utandiran-digeri-olcegi-2-toad.pdf

Kaynaklar

Yıldırım, J. C., Kozak, E. D. ve Türkarslan, K. K. (2021). Utandıran Diğeri Ölçeği-2’nin Türkçe formunun psikometrik özellikleri. Klinik Psikoloji Dergisi, 1(1), 1-12. https://doi.org/10.5455/kpd.26024438m000033

İlgili makalenin tam metnine aşağıdaki bağlantıdan da erişim sağlanabilmektedir: ejmanager.com

Utandıran Diğeri Ölçeği – 2 Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

1. Diğer insanların beni yeteri kadar iyi bulmadıklarını hissederim.
2. Diğer insanların beni küçümsediğini düşünürüm
3. Diğerlerinin benimle ilgili fikirleri hakkında güvensiz hissederim.
4. Diğer insanlar beni küçük ve önemsiz olarak görür.
5. Diğer insanlar beni bir şekilde kusurlu biri olarak görür.
6. İnsanlar beni diğerlerine kıyasla önemsiz görür.
7. Diğerleri bende bir şeylerin eksik olduğunu düşünür