Spor Gönüllüleri Motivasyon Ölçeği

Özet

Spor Gönüllüleri Motivasyon Ölçeği, büyük spor organizasyonlarında görev alan gönüllü personelin katılım nedenlerini ve onları harekete geçiren motivasyonel faktörleri sistematik olarak değerlendirmek amacıyla uyarlanmış bir araçtır. Ölçek, özellikle 2005 İzmir Universiade Oyunları bağlamında, gönüllü insan kaynaklarının örgüte katkı sağlama arzusunu ve kişisel tatmin beklentilerini ölçmek üzere geliştirilmiştir. Ölçek, yüksek düzeyde iç tutarlılık (Cronbach’s alpha = 0,887) sergilemektedir.

Bu ölçek, spor organizasyonlarında gönüllülük yönetiminin etkinliğini artırmak ve gelecekteki büyük etkinlikler için gönüllü stratejileri geliştirmek isteyen araştırmacılar ve organizatörler için kritik bir kaynak sağlamaktadır. Ölçeğin orijinal çalışması, Kürşad Sertbaş tarafından 2006 yılında bir doktora tezi kapsamında yürütülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Spor Gönüllülüğü, Motivasyon, Spor Organizasyonları, Universiade 2005, Gönüllü Yönetimi, Psikometrik Özellikler, Uyarlama.

Yazarlar

Kürşad SERTBAŞ

Amaç

Spor Gönüllüleri Motivasyon Ölçeği’nin temel amacı, büyük çaplı spor etkinliklerinde görev alan gönüllülerin organizasyona katılma kararlarının altında yatan nedenleri ve bu süreçteki motivasyonel etkenleri belirlemektir. Ölçek, gönüllülerin kişisel, sosyal, kariyerle ilgili ve kaçış odaklı motivasyonlarını nicel olarak ölçmeye odaklanmıştır.

Ölçeğin geliştirildiği doktora tezi, özellikle Universiade 2005 İzmir Oyunlarında çalışan gönüllülerin profillerini çıkararak, organizasyona katılımı teşvik eden spesifik faktörleri analiz etmeyi hedeflemiştir. Bu analizler, spor yönetimi alanında gönüllü kaynakların daha etkili bir şekilde yönetilmesi ve elde tutulması için stratejik bilgiler sunmayı amaçlamaktadır.

Yapı

Ölçek, spor etkinliklerine katılan gönüllülerin motivasyon kaynaklarını ölçen çok boyutlu bir yapıya sahiptir. Gönüllü motivasyonu genellikle hem içsel hem de dışsal faktörleri içerir. İçsel motivasyon, kişisel gelişim, tatmin ve değerler gibi bireyin içinden gelen nedenlere dayanırken; dışsal motivasyon, prestij, sosyal çevre edinme veya kariyer avantajı gibi dış ödüllere odaklanır.

Bu ölçekte ölçülen temel yapılar arasında sosyal etkileşim ihtiyacı, topluma hizmet etme arzusu, kişisel gelişim fırsatları, günlük yaşamın stresinden kaçınma (kaçış) ve organizasyonda çalışmanın getireceği prestij gibi boyutların bulunduğu düşünülmektedir. Ölçeğin maddeleri, gönüllülerin bu farklı motivasyon türlerine ne ölçüde önem verdiklerini belirlemeye yardımcı olur.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışması, anketin ölçmek istediği yapıyı ne kadar doğru ölçtüğünü göstermektedir. Spor Gönüllüleri Motivasyon Ölçeği için bildirilen temel geçerlik kanıtı, iç tutarlılık analizleri üzerinden sağlanmıştır. Tüm soruların toplamı için hesaplanan Cronbach’s alpha katsayısı 0,887 olarak bulunmuştur.

Bu katsayı, psikometrik standartlara göre “çok iyi düzeyde” bir iç tutarlılığa işaret eder. Yüksek geçerlik katsayısı, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde gönüllü motivasyonunu ölçtüğünü ve ölçeğin yapısal olarak sağlam olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

Spor Gönüllüleri Motivasyon Ölçeği’nin güvenirliği, ölçüm sonuçlarının zaman içinde ve farklı koşullar altında ne kadar tutarlı olduğunu belirtir. Güvenirlik analizi için kullanılan yöntem, iç tutarlılık katsayısıdır. Toplam tüm soruların Cronbach’s alpha katsayısı 0,887 olarak rapor edilmiştir.

0,887 değeri, ölçeğin son derece güvenilir olduğunu ve tekrarlanan ölçümlerde benzer sonuçlar vereceğini düşündürmektedir. Bu yüksek güvenilirlik düzeyi, ölçeğin bilimsel araştırmalarda kullanıma uygunluğunu destekleyen güçlü bir kanıttır.

Faktör Analizi

Ölçeğin uyarlama çalışmasında (Sertbaş, 2006), ölçeğin çok boyutlu yapısının doğrulanması amacıyla faktör analizi tekniklerinin kullanıldığı varsayılmaktadır. Ancak, kaynak metinde spesifik faktör yükleri veya döndürme yöntemlerine dair ayrıntılı bilgi verilmemiştir. Ölçeğin, spor gönüllüsü motivasyonunu kapsayan farklı alt boyutları (örn. Kaçış, Sosyal, Kariyer, Motivasyon) ölçtüğü kabul edilmektedir. Faktör yapısının detayları için Sertbaş’ın doktora tezine başvurulması gerekmektedir.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: 5’li Likert Ölçeği

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Spor organizasyonlarında görev alan gönüllü insan kaynakları

Yaş Grubu: Yetişkin (Organizasyonlarda çalışan gönüllüler)

Popülasyon Detayları: 2005 İzmir Universiade Oyunlarında görevli gönüllüler

Test Metodolojisi: Gönüllülerin, her bir maddeye ne düzeyde önem verdiklerini işaretledikleri öz bildirim anket formu.

Anahtar Kelimeler

Gönüllü Katılım, Likert Ölçeği, Cronbach’s alpha, Spor Yönetimi, Doktora Tezi, İzmir Universiade, Psikometri.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü (Tez çalışmasının yapıldığı kurum).

İzinler & Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2006 (Doktora tezi yayın yılı).

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik kullanımları için yazar ile iletişime geçilmesi önerilir. Ölçek, bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiştir. Yazarın iletişim bilgileri mevcuttur.

Referanslar

Aşağıdaki kaynak, ölçeğin geliştirildiği birincil referanstır:

• Sertbaş, K. (2006). Universiade2005 İzmir Oyunlarında görevli gönüllü insan kaynaklarının,organizasyona katılım nedenleri ve motivasyonel faktörlerin analizi (Doktora tezi). Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Kocaeli.

Tez referansına YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: spor-gonulluleri-motivasyon-olcegi-toad.pdf

Spor Gönüllüleri Motivasyon Ölçeği Maddeleri

Ölçek Derecelendirmesi: 5’li Likert Ölçeği (1= hiç önem taşımıyor – 5= son derece önem taşıyor)

Aşağıda, ölçeğe ait örnek maddeler yer almaktadır:

• 9. Günlük hayatın sorumluluklarından uzaklaşmak istedim.

• 10. Bu organizasyonda gönüllü olarak çalışmak prestij getirecek.