Özgünlük Ölçeği

Özet

Özgünlük Ölçeği, bireylerin özgünlük düzeylerini ölçmek amacıyla uyarlanmış bir psikolojik araçtır. Bu ölçek, özellikle psikolojik iyi oluş araştırmaları kapsamında geliştirilmiştir ve özgünlüğün çok yönlü doğasını; özgün yaşantı, dış etkiyi kabullenme ve kendine yabancılaşma alt boyutları aracılığıyla keşfeder. Bireysel farklılıkların psikolojik iyi oluşa katkılarını anlamak için kullanılmış olup, benlik saygısı ve sürekli kaygı gibi diğer önemli psikolojik yapılarla olan ilişkilerini incelemek için değerli veriler sunar.

Anahtar Kelimeler

Özgünlük, psikolojik iyi oluş, benlik saygısı, sürekli kaygı, ölçek uyarlama, psikometri.

Yazarlar

Başak Beydoğan Tangör, F. Curun

[quads id=5]

Amaç

Özgünlük Ölçeği’nin temel amacı, Türkçe konuşan popülasyonlarda bireyin özgünlük seviyesini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Uyarlanmış bir ölçek olarak, ana hedefi, özgünlüğün diğer bireysel farklılıklar ile birlikte psikolojik iyi oluşa nasıl katkıda bulunduğuna dair araştırmaları kolaylaştırmaktır.

Ölçek, özellikle bireyin otantik deneyimleri, dış etkilere karşı kabullenme eğilimleri ve kendine yabancılaşma hisleri arasındaki karmaşık bağlantıları ve bunların benlik saygısı ve sürekli kaygı gibi yapılarla ilişkilerini derinlemesine incelemeyi amaçlamaktadır.

Yapı

Ölçek, bireyin kendi gerçek benliği, değerleri ve inançları doğrultusunda yaşama derecesini ifade eden özgünlük psikolojik yapısını ölçmektedir. Özgünlük, dış baskılara veya beklentilere uyum sağlamak yerine, kişinin içsel doğrularıyla uyumlu hareket etme kapasitesi olarak kavramsallaştırılmıştır. Ölçek, bu yapıyı üç farklı alt boyut aracılığıyla değerlendirir:

• Özgün Yaşantı: Bireylerin içsel deneyimleri ve gerçek benlikleriyle tutarlı bir şekilde hissetme ve davranma derecesini yansıtır. Bu boyut, kişinin kendisiyle uyumlu bir yaşam sürme eğilimini ifade eder.
• Dış Etkiyi Kabullenme: Bireylerin dış faktörlerden ve baskılardan ne ölçüde etkilendiğini ifade eder. Yüksek dış etkiyi kabullenme, kişinin otantik benliğinden uzaklaşmasına yol açabilir.
• Kendine Yabancılaşma: Kişinin gerçek benliğinden kopukluk hislerini tanımlar. Bu durum genellikle kendini tanımama veya temel kimliğiyle tutarsız davranışlar sergileme duygularıyla karakterizedir.

Bu alt boyutlar, bireyin özgün işleyişi ve özgünlüğünü sürdürme potansiyelindeki zorluklar hakkında kapsamlı bir anlayış sunar.

Geçerlik

Özgünlük Ölçeği’nin geçerliği, çeşitli psikolojik yapılarla olan ilişkileri incelenerek değerlendirilmiştir. Bulgular, ölçeğin alt boyutları arasında ve diğer ilgili yapılarla anlamlı korelasyonlar olduğunu göstermektedir:

• Dış etkiyi kabullenme ile kendine yabancılaşma arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r = .31, p < .01). Bu, dış etkilere daha fazla açık olan bireylerin kendilerine daha fazla yabancılaşma eğiliminde olduğunu göstermektedir.
• Özgünlük alt boyutları ile benlik saygısı arasındaki ilişkiler incelenmiştir:
  • Özgün yaşantı ile benlik saygısı arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki (r = .35, p < .01) tespit edilmiştir.
  • Dış etkiyi kabullenme ile benlik saygısı arasında negatif ve anlamlı bir ilişki (r = -.24, p < .01) bulunmuştur.
  • Kendine yabancılaşma ile benlik saygısı arasında negatif ve anlamlı bir ilişki (r = -.38, p < .01) gözlemlenmiştir.
• Özgünlük alt boyutları ile sürekli kaygı arasındaki ilişkiler de değerlendirilmiştir:
  • Özgün yaşantı ile sürekli kaygı arasında negatif ve anlamlı bir ilişki (r = -.33, p < .01) bulunmuştur.
  • Dış etkiyi kabullenme ile sürekli kaygı arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki (r = .42, p < .01) tespit edilmiştir.
  • Kendine yabancılaşma ile sürekli kaygı arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki (r = .59, p < .01) gözlemlenmiştir.

Bu bulgular, Özgünlük Ölçeği’nin teorik olarak beklendiği gibi diğer psikolojik yapılarla ilişkilenerek yapı geçerliğine dair kanıtlar sunduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

Özgünlük Ölçeği’nin güvenirliği, iç tutarlılık yöntemiyle değerlendirilmiştir. Yapılan çalışmada, ölçeğe ait Cronbach alfa katsayısı .76 olarak bulunmuştur. Bu değer, ölçeğin maddelerinin birbiriyle tutarlı olduğunu ve aynı yapıyı ölçme eğiliminde olduğunu göstererek kabul edilebilir bir iç tutarlılık düzeyine işaret etmektedir. Bu sonuç, Özgünlük Ölçeği’nin psikometrik açıdan güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu desteklemektedir.

Faktör Analizi

Özgünlük Ölçeği’nin yapısal bütünlüğünü ortaya koymak amacıyla bir faktör analizi çalışması yürütülmüştür. Bu analiz sonucunda ölçeğin 3 alt boyuttan ve toplamda 18 maddeden oluştuğu belirlenmiştir. Bu faktör yapısı, özgünlük kavramının özgün yaşantı, dış etkiyi kabullenme ve kendine yabancılaşma olarak üç temel bileşen aracılığıyla daha iyi anlaşılabileceğini göstermektedir. Belirlenen alt boyutlar, ölçeğin teorik çerçevesiyle tutarlı bir yapı sergilemektedir.

Ölçek

Test Türü: Uyarlama

Format: 3 alt boyut ve 18 maddeden oluşmaktadır. Derecelendirme formatı açıkça belirtilmemiş olmakla birlikte, psikolojik ölçekler için yaygın olarak kullanılan Likert tipi bir ölçek olduğu varsayılmaktadır.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Genel yetişkin popülasyonu.

Yaş Grubu: Yetişkinler.

Popülasyon Detayları: Kaynakta spesifik popülasyon detayları (örn. öğrenci, klinik hasta) belirtilmemiştir.

Test Metodolojisi: Öz bildirim ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Özgünlük, psikolojik iyi oluş, benlik saygısı, sürekli kaygı, ölçek uyarlama, psikometri, faktör analizi, güvenirlik, geçerlik.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Kaynakta belirtilmemiştir.

Kurumsal E-posta Adresleri: [email protected] (Başak Beydoğan Tangör)

Yazışma Adresi: Kaynakta belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin kullanımına ilişkin spesifik izinler veya ücret bilgileri kaynakta belirtilmemiştir. Ölçeğin ilgili çalışması 2016 yılında yayınlanmıştır.

Referanslar

• Beydoğan-Tangör, B. ve Curun, F. (2016). Psikolojik iyi oluşun yordayıcıları olarak bireysel farklılıklar: özgünlük, benlik saygısı ve sürekli kaygı. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 5(4), 1-13. Makalenin orijinal PDF’i buradan indirilebilir: jret.org

Ölçeğin orijinal PDF’i buradan indirilebilir: ozgunluk-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Özgünlük Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Özgünlük Ölçeği’nin maddeleri sağlanan kaynakta yer almamaktadır. Bu nedenle, ölçek maddeleri bu girişte sunulamamaktadır.