Koçluk Ölçeği

Özet

Koçluk Ölçeği, Esra Uğur tarafından 2010 yılında doktora tezi kapsamında Türkiye’deki yönetici hemşire grubunun koçluk becerilerini ve öz-etkililik algılarını değerlendirmek amacıyla uyarlanmış bir ölçektir. Bu ölçek, koçluk becerilerini beş temel alt boyutta inceleyen, toplam 20 maddeden oluşmaktadır. Ölçek, sağlık sektöründe liderlik ve yönetim becerilerinin gelişimini ölçmek için psikometrik araç olarak tasarlanmıştır. Ölçeğin orijinal kaynağı belirtilmemiş olup, mevcut hali bir uyarlama çalışmasıdır.

Anahtar Kelimeler

Koçluk, Yönetici Hemşire, Öz-etkililik, Liderlik, Adaptasyon, Psikometrik, Yönetim Becerileri.

Yazarlar

Esra Uğur

Amaç

Koçluk Ölçeği’nin temel amacı, özellikle hastane ve sağlık kurumlarında görev yapan yönetici pozisyonundaki profesyonellerin koçluk becerileri düzeylerini belirlemektir. Ölçek, bu becerilerin çalışanların öz-etkililik ve yeterlilik algılarıyla olan ilişkisini araştırmakta kullanılmıştır. Uyarlama çalışması, alanyazına koçluk becerilerinin multidisipliner bir yaklaşımla ölçülmesine olanak tanıyan güvenilir ve geçerli bir araç kazandırmayı hedeflemiştir.

Yapı

Ölçek, koçluk davranışlarını kapsayan ve beş farklı boyutta toplanan 20 maddeden oluşmaktadır. Bu beş faktör, etkin bir koçluk sürecinin temel bileşenlerini temsil etmektedir. Bu çok boyutlu yapı, koçluk becerilerinin sadece tek bir yetkinlikten ibaret olmadığını, aksine iletişim, ekip çalışması ve gelişim odaklılık gibi çeşitli unsurların birleşimi olduğunu göstermektedir.

Ölçeğin ölçtüğü temel yapı, liderlik bağlamında koçluk yeterliliğidir. Bu yeterlilik, bireyin astlarını destekleme, gelişimlerini hızlandırma ve belirsiz ortamlarda rehberlik etme yeteneğini kapsamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmalarına dair detaylı istatistiksel sonuçlar (örneğin, yapısal eşitlik modellemesi veya doğrulayıcı faktör analizi sonuçları) orijinal özet metinde sunulmamıştır. Ancak ölçek, bir doktora tezi çalışması kapsamında uyarlanmış olup, tezin bilimsel metodolojisi gereği yapı ve kapsam geçerliğinin sağlanmış olduğu varsayılmaktadır. Geçerlik çalışmalarının, ölçeğin yönetici hemşire popülasyonunda koçluk becerilerini ölçme yeteneğini desteklediği beklenmektedir.

Güvenirlik

Güvenirlik analizlerine ait spesifik değerler (örneğin, Cronbach Alfa katsayısı, test-tekrar test güvenirliği) orijinal kaynak bilgileri arasında bulunmamaktadır. Uyarlama çalışmalarında güvenirlik, genellikle iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) ile değerlendirilir. Ölçeğin 5 alt boyutu göz önüne alındığında, her bir alt boyutun kendi içinde yüksek bir iç tutarlılığa sahip olması, ölçeğin tutarlı sonuçlar üretme kapasitesini gösterir. İletişim e-posta adresi aracılığıyla yazar ile iletişime geçilerek detaylı psikometrik raporlara ulaşılabilir.

Faktör Analizi

Koçluk Ölçeği, 20 madde ve 5 alt boyuttan oluşan bir yapı sergilemektedir. Bu yapı, ölçeğin çok boyutlu doğasını ortaya koyan bir faktör analizinin (muhtemelen Açımlayıcı veya Doğrulayıcı Faktör Analizi) uygulandığını işaret etmektedir. Her bir alt boyut, koçluk becerisinin belirli bir yönünü temsil etmek üzere 4 madde içermektedir.

Faktör yapısı aşağıdaki gibidir:

• Açık İletişim: Koçun şeffaf ve anlaşılır iletişim kurma yeteneğini ölçer.
• Ekip Yaklaşımı: Koçun takım çalışmasını teşvik etme ve ekip üyelerini destekleme becerisini değerlendirir.
• İnsana Değer Verme: Koçun çalışanlara saygı gösterme ve onların bireysel potansiyellerine odaklanma boyutudur.
• Gelişimi Hızlandırma: Koçun astlarının mesleki ve kişisel gelişim süreçlerini aktif olarak destekleme yetkinliğini ölçer.
• Belirsizlikleri Kabul Etme: Koçun zorlu veya öngörülemeyen durumlarda esnek kalma ve rehberlik etme becerisini ifade eder.

Araç

Test Türü: Uyarlama (Adaptation)

Format: 20 maddelik, 5 alt boyutlu Likert tipi bir derecelendirme ölçeği olduğu varsayılmaktadır (Derecelendirme bilgisi eksik olsa da, psikolojik ölçeklerde yaygın formattır).

Mevcut Diller: Türkçe (tr)

Popülasyon Grubu: Yönetici pozisyonundaki profesyoneller, özellikle hemşire yöneticiler.

Yaş Grubu: Yetişkin (Çalışan Nüfus)

Popülasyon Detayları: Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü’nde tamamlanan doktora tezi kapsamında, yönetici hemşireler üzerinde uygulanmıştır.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Koçluk Becerileri, Yönetim, Sağlık Hizmetleri, Liderlik Stilleri, Ölçek Geliştirme, Öz-etkililik Algısı.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurumsal E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

İletişim Adresi: [email protected]

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2010 (Doktora tezi tamamlanma yılı).

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı ve izin gereklilikleri için sorumlu yazar Esra Uğur ile doğrudan iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik çalışmalarda kullanım genellikle yazarın iznine tabidir.

Tez çalışmasının tam metnine Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilmektedir.

Kaynaklar

1. Uğur, E. (2010). Yönetici hemşirelerin koçluk becerileri ve öz-etkililik-yeterlilik algılamaları (Doktora tezi). Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
2. Tez, YÖK Ulusal Tez Merkezi’nde yayımlanmıştır: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: kocluk-olcegi-toad.pdf

Koçluk Ölçeği Maddeleri

Ölçek Yapısı: Koçluk Ölçeği toplam 20 maddeden ve 5 alt boyuttan oluşmaktadır.

• Açık İletişim (4 m)
• Ekip Yaklaşımı (4 m)
• İnsana Değer Verme (4 m)
• Gelişimi Hızlandırma (4 m)
• Belirsizlikleri Kabul Etme (4 m)