Hedonizm Ölçeği

Özet

Hedonizm Ölçeği, Şengül ve Aydınalp (2021) tarafından geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçeğin temel amacı, modern gençlik popülasyonu içinde ortaya çıkan yeni bir davranışsal eğilimi, yani hedonizm odaklı tüketim alışkanlıklarını ve haz arayışını ölçmektir. Bu ölçek, özellikle bireylerin ihtiyaç dışı alışveriş yapma, satın alınan nesnelerden çabuk sıkılma ve israf noktasına ulaşan tüketimden haz alma gibi hedonistik gençlik tipolojisine ait özellikleri belirlemek üzere tasarlanmıştır. Ölçek, 23 maddeden oluşmakta olup, geçerlik çalışmaları Açımlayıcı faktör analizi ile desteklenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Hedonizm, Gençlik Tipolojisi, Tüketim, Haz Arayışı, Ölçek Geliştirme, Psikoloji, Güvenirlik, Geçerlik.

Yazarlar

Fatma Nur Şengül, Harun Aydınalp.

[quads id=5]

Amaç

Hedonizm Ölçeği, araştırmacılar tarafından genç bireylerde görülen ve hazza dayalı aşırı tüketim davranışlarını karakterize eden “Hedonist Gençlik” tipolojisini tanımlamak ve ölçmek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçek, bireylerin maddi tatmini ve anlık zevkleri, uzun vadeli ihtiyaçların önüne koyma eğilimlerinin derecesini saptamayı hedefler.

Bu ölçek, sosyal bilimler alanında, özellikle gençlik sosyolojisi ve tüketici psikolojisi çalışmalarında, hedonistik eğilimlerin yaygınlığını ve bunun psikolojik ve sosyolojik sonuçlarını incelemek için güçlü bir araç sağlamaktadır. Ölçek, 2021 yılında yayımlanan bir makale kapsamında sunulmuştur.

Yapı (Konstrukt)

Ölçek, temel olarak Hedonistik Tüketim Eğilimi yapısını ölçmektedir. Bu yapı, bireyin mutluluğu ve tatmini öncelikle maddi kazanımlar ve tüketim eylemleri aracılığıyla aramasını içerir. Ölçülen temel davranışlar şunlardır:

• İhtiyaç dışı, duygusal tatmin amaçlı alışveriş yapma.
• Satın alınan eşyalardan hızlıca bıkma ve sürekli yenilik arayışı.
• Aşırı tüketimi haklı çıkarmak için bahaneler yaratma.
• İsraf boyutuna ulaşmış olsa bile, tüketimin sağladığı anlık hazza öncelik verme.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla Açımlayıcı faktör analizi (AFA) kullanılmıştır. AFA, ölçek maddelerinin kuramsal olarak öngörülen yapısal uyumunu test etmeye ve maddelerin hangi faktörler altında toplandığını belirlemeye yaramıştır. Bu analiz, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı hedonistik gençlik tipolojisi yapısını ne derecede temsil ettiğini göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmek için yapılan pilot çalışmada, 172 kişilik bir örneklemden veri toplanmıştır. 23 maddelik ölçeğin hesaplanan Cronbach Alfa katsayısı değeri 0,765 olarak tespit edilmiştir.

Genel kabul gören psikometri standartlarına göre, 0,70 ve üzeri Cronbach Alfa değeri, bir ölçeğin güvenilir ve iç tutarlılığa sahip olduğunu gösterir. Bu sonuç, Hedonizm Ölçeği’nin tutarlı ölçümler yapabildiğini ve araştırmalarda kullanıma uygun olduğunu işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinin önemli bir aşaması olarak Açımlayıcı faktör analizi (Exploratory Factor Analysis – EFA) gerçekleştirilmiştir. Bu analiz, ölçeğin çok boyutlu bir yapıya sahip olup olmadığını ve 23 maddenin hangi temel hedonistik eğilimleri temsil eden alt boyutlarda gruplandığını ortaya koymak için kullanılmıştır. Detaylı faktör yükleri ve boyut yapısına ilişkin bilgiler, orijinal araştırma makalesinde sunulmuştur.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: 5’li Likert Ölçeği. Derecelendirme seçenekleri şöyledir: 1 kesinlikle katılmıyorum, 2 katılmıyorum, 3 kararsızım, 4 katılıyorum ve 5 kesinlikle katılıyorum.

Language Available: Türkçe

Population Group: Genç Bireyler (Hedonist Gençlik Tipolojisi)

Age Group: Belirtilmemiş, ancak gençlik popülasyonuna odaklanmıştır.

Population Details: Pilot çalışma 172 kişi üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale). Toplam 23 maddeden oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Tüketim Psikolojisi, Gençlik Araştırmaları, Cronbach Alfa, Faktör Analizi, Tüketim Alışkanlıkları, Hedonistik Haz.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Fatma Nur ŞENGÜL

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Şengül ve Aydınalp tarafından 2021 yılında geliştirilmiş ve yayımlanmıştır. Kullanım izinleri için sorumlu yazar Fatma Nur ŞENGÜL ile iletişime geçilmesi önerilir.

Test Yılı: 2021

Kaynaklar

Şengül, F. N., ve Aydınalp, H. (2021). Yeni bir gençlik tipolojisi ve ölçek denemesi: Hedonist gençlik. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 1(50), 124-138.

Makalenin orijinal DOI adresi: https://doi.org/10.17498/kdeniz.928671

Makalenin Dergipark üzerinden erişim linki: dergipark.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: hedonizm-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Hedonizm Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemiştir. Ölçek toplam 23 maddeden oluşmaktadır.

S16 İhtiyacım olmadığı halde mutlu olmak için alışveriş
yaparım.

S18 Satın aldığım şeyden çabuk sıkılır, kısa süre sonra yeni
şeyler almak isterim.

S19 Tekrar tekrar alışveriş yapmak için kendime bahaneler
yaratırım.

S20 Tüketimim israf noktasına ulaşmış olsa bile, tüketmenin vermiş olduğu haz daha ağır basar.