Çocuğumun Geleceği Ölçeği

Özet

Çocuğumun Geleceği Ölçeği (ÇGÖ), ebeveynlerin çocuklarının gelecekteki kariyer gelişimine, eğitim başarılarına ve genel yaşam beklentilerine dair algılarını, umutlarını ve kaygılarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikolojik araçtır. Ölçek, ebeveynlerin çocuklarının geleceğine dair sahip oldukları beklentiler ve bu beklentilerin çocuk üzerindeki potansiyel etkileri üzerine odaklanmaktadır. Bu giriş, ölçeğin Türkçe uyarlaması üzerine odaklanmaktadır. Erol Esen tarafından 2020 yılında gerçekleştirilen bu uyarlama çalışması, ölçeğin Türk kültüründeki yapı geçerliği, ölçüm değişmezliği ve güvenilirliğini incelemiştir. Çalışma, ölçeğin Türk örnekleminde geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

Kariyer Gelişimi, Ebeveyn Beklentileri, Ölçüm Değişmezliği, Güvenilirlik, Yapı Geçerliği, Uyarlama, Psikometrik Özellikler

Yazarlar

Erol Esen

Amaç

Çocuğumun Geleceği Ölçeği, ebeveynlerin çocuklarının mesleki ve akademik geleceklerine yönelik tutumlarını, inançlarını ve hedeflerini sistematik olarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ölçek, özellikle ebeveynlerin çocuklarının gelecekteki başarılarına dair sahip oldukları olumlu veya olumsuz beklentileri belirlemekte ve bu beklentilerin yoğunluğunu ölçmektedir.

Bu tür bir ölçüm, hem ebeveyn danışmanlığı hem de kariyer gelişimi alanında önemli bilgiler sunar. Ölçek, ebeveynlerin beklentilerinin çocukların motivasyonu ve akademik performansı üzerindeki etkilerini inceleyen araştırmacılar için de temel bir araç görevi görmektedir.

Yapı

Ölçek, temel olarak ebeveynlerin çocuklarının gelecekteki yaşam yollarına ve başarılarına dair algılarını yansıtan çok boyutlu bir psikolojik yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, genellikle ebeveynlerin çocuklarının eğitim ve meslek seçimlerine yönelik destekleyici tutumları ile olası engellere dair taşıdıkları beklenti ve kaygılarını içerir.

ÇGÖ’nün ölçtüğü yapı, ebeveynlerin çocuklarının geleceği hakkındaki iyimserlik düzeylerini ve bu geleceği şekillendirmedeki rollerine dair inançlarını kapsar. Bu, sosyal öğrenme teorisi ve kariyer gelişimi modelleri bağlamında önemli bir değişken olarak kabul edilmektedir.

Geçerlik

Çocuğumun Geleceği Ölçeği’nin Türkçe uyarlaması, Esen (2020) tarafından kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. Bu çalışmada, ölçeğin psikometrik özellikleri arasında yapı geçerliği öncelikli olarak ele alınmıştır. Yapı geçerliği, ölçeğin teorik olarak ölçmesi beklenen yapıyı ne ölçüde doğru bir şekilde ölçtüğünü göstermiştir.

Uyarlama çalışmasında, ölçeğin faktör yapısının orijinal versiyonla tutarlı olduğu saptanmıştır. Ayrıca, ölçeğin farklı demografik gruplar (örneğin, cinsiyet veya eğitim seviyesi) arasında sonuçlarının tutarlılığını test etmek amacıyla ölçüm değişmezliği (measurement invariance) analizleri yapılmış ve ölçeğin Türk örnekleminde sağlam bir yapısal temel sunduğu kanıtlanmıştır. Kaynakta spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, çalışmanın bulguları ölçeğin geçerli bir araç olduğunu desteklemektedir.

Güvenilirlik

Ölçeğin güvenilirliği, iç tutarlılık katsayıları (Cronbach Alfa) aracılığıyla değerlendirilmiştir. Güvenilirlik analizi, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçüp ölçmediğini ortaya koyar. Esen (2020) çalışmasında, Türkçe formun iç tutarlılık katsayısının yüksek düzeyde olduğu rapor edilmiştir, bu da ölçeğin kararlı ve güvenilir sonuçlar ürettiğini göstermektedir.

Yüksek güvenilirlik değerleri, ölçeğin tekrarlanan ölçümlerde benzer sonuçlar verebileceğini ve hata varyansının düşük olduğunu işaret eder. Bu durum, Çocuğumun Geleceği Ölçeği’nin hem araştırma hem de uygulama bağlamlarında güvenle kullanılabileceğini teyit etmektedir. Kaynakta spesifik güvenilirlik değerleri belirtilmemiştir.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısını doğrulamak amacıyla uyarlama çalışmasında Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA, ölçeğin maddelerinin teorik olarak öngörülen faktörlere yüklenip yüklenmediğini test etmeye olanak tanır.

Esen (2020) tarafından yapılan analizler, ölçeğin orijinal yapısını destekleyen uygun uyum indeksleri sağlamıştır. Bu bulgular, ölçeğin çok boyutlu yapısının Türk kültürüne başarıyla aktarıldığını ve yapısal bütünlüğünün korunduğunu göstermektedir. Bu, ölçeğin teorik alt yapısının ampirik verilerle uyumlu olduğunu kanıtlamaktadır.

Araç

Test Çeşidi: Uyarlama

Format: Beşli veya Yedilidir Tipinde derecelendirme (Kaynakta kesin derecelendirme belirtilmemiştir, ancak uyarlama çalışmasının yapısı gereği Likert tipi olduğu varsayılmaktadır.)

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama), İngilizce (Orijinal dil olduğu varsayılmaktadır)

Popülasyon Grubu: Ebeveynler, yetişkinler

Yaş Grubu: Çocuk sahibi olan yetişkinler

Popülasyon Detayları: Ölçeğin uyarlaması Türkiye’deki bir örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Nicel, kendini raporlama (Self-Report) ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Ebeveynlik, Gelecek Beklentileri, Psikometrik Özellikler, Uyarlama Çalışması, Ölçek Geliştirme, Cronbach Alfa

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Kaynakta Belirtilmemiştir

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Kaynakta Belirtilmemiştir (Manisa Celal Bayar Üniversitesi’nden olduğu tahmin edilmektedir)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Uyarlama): 2020

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımına dair özel izin ve ücret bilgileri için sorumlu yazar Erol Esen ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik çalışmalarda kullanım koşulları, yayınlanan makalede belirtilmiş olabilir.

Referanslar

Esen, E. (2020). The My Children’s Future Scale: Construct validity, measurement invariance, and reliability in a Turkish sample. Australian Journal of Career Development, 29(3), 185–195. http://doi.org/10.1177/1038416220941853

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: cocugumun-gelecegi-olcegi-toad.pdf

Çocuğumun Geleceği Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddeler için yazarın orijinal makalesine başvurulması gerekmektedir.