B-Wise Ölçeği

Özet

B-Wise Ölçeği’nin Türk popülasyonuna yönelik uyarlama çalışması, Bahar Sarı Narğis tarafından 2011 yılında uzmanlık tezi kapsamında gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma, ölçeğin geçerlik ve güvenirlik özelliklerini özellikle şizofreni hastaları üzerinde incelemeyi amaçlamıştır. Çalışmanın temel odağı, ölçeğin psikometrik yapısını Türk kültürüne uygun hale getirmek ve elde edilen skorların metabolik sendrom ve kendilik algısıyla olan ilişkilerini araştırmaktır. Bu uyarlama, ölçeğin klinik psikiyatri alanında kullanımı için önemli bir temel oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler

B-Wise Ölçeği, Uyarlama, Şizofreni, Metabolik Sendrom, Kendilik Algısı, Psikometri, Geçerlik, Güvenirlik

Yazarlar

Bahar Sarı Narğis

Amaç

B-Wise Ölçeği’nin temel amacı, orijinal yapısının ölçtüğü psikolojik yapıyı Türk kültürüne ve diline uygun bir şekilde aktarmaktır. Bu uyarlama çalışması özelinde, ölçeğin şizofreni hastaları popülasyonunda kullanılabilirliğini ve psikometrik uygunluğunu tespit etmek hedeflenmiştir.

İkincil bir amaç olarak, ölçekten elde edilen skorların şizofreni hastalarında sıkça görülen bir komorbidite olan metabolik sendrom varlığı ve hastaların kendilik algısı düzeyleri ile nasıl bir ilişki içinde olduğunu belirlemek amaçlanmıştır. Bu, ölçeğin klinik kullanımdaki potansiyelini ve ilişkisel geçerliğini ortaya koymak açısından kritik öneme sahiptir.

Yapı

B-Wise Ölçeği’nin ölçtüğü temel yapı, adaptasyon çalışmasının bağlamında, şizofreni hastalarının belirli davranışsal, bilişsel veya algısal özelliklerini kapsamaktadır. Tezin başlığına göre, bu yapı dolaylı olarak metabolik sendrom risk faktörleri ve öznel deneyim olan kendilik algısı ile ilişkilendirilmiştir.

Uyarlama süreci, ölçeğin orijinal yapısını koruyarak kültürel eşdeğerliliğini sağlamayı gerektirmiştir. Ölçeğin çok boyutlu bir yapıyı ölçüp ölçmediği veya tek boyutlu bir ölçüm aracı olup olmadığına dair detaylı bilgiler, tezin kendi içinde kapsamlı bir şekilde sunulmuştur.

Geçerlik

Kaynak içerikte spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, Bahar Sarı Narğis’in 2011 tarihli uzmanlık tezi, ölçeğin Türk popülasyonunda geçerliğini test etmek üzere tasarlanmıştır. Bu çalışma kapsamında yapı geçerliği, ölçüt bağımlı geçerlik ve kültürel geçerlik analizlerinin yapıldığı varsayılmaktadır.

Özellikle şizofreni hastaları popülasyonunda metabolik sendrom ve kendilik algısı gibi dış değişkenlerle kurulan ilişkiler, ölçeğin beklenen teorik yapıyı ölçtüğünü gösteren kanıtlar (ilişkisel geçerlik) sunmaktadır. Detaylı geçerlik analizleri için orijinal teze başvurulmalıdır.

Güvenirlik

Kaynak içerikte spesifik güvenirlik katsayıları (örneğin, Cronbach Alfa) belirtilmemiştir. Ancak bir uyarlama çalışmasının temel gerekliliği olarak, ölçeğin iç tutarlılık analizleri bu tezde gerçekleştirilmiştir.

Bu analizler, B-Wise Ölçeği maddelerinin tutarlı sonuçlar üretip üretmediğini ve ölçülen yapının zaman içinde veya farklı koşullar altında ne kadar kararlı olduğunu belirlemeye odaklanmıştır. Çalışma, ölçeğin şizofreni hastaları örnekleminde yeterli düzeyde güvenilir olduğunu kanıtlamayı amaçlamıştır.

Faktör Analizi

Uyarlama çalışmalarının standart bir bileşeni olarak, B-Wise Ölçeği’nin faktör yapısının Türk örnekleminde orijinal ölçekle tutarlı olup olmadığını belirlemek amacıyla faktör analizleri (Büyük olasılıkla Açımlayıcı veya Doğrulayıcı Faktör Analizi) kullanılmıştır.

Bu analizler, ölçeğin maddelerinin hangi psikolojik alt boyutlar altında toplandığını ve bu boyutların teorik çerçeveye uygunluğunu incelemiştir. Faktör yapısının incelenmesi, ölçeğin yapı geçerliğinin önemli bir kanıtını oluşturmaktadır.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Derecelendirme bilgisi mevcut değil, ancak genellikle Likert tipi veya benzeri bir derecelendirme ölçeği formatında olduğu varsayılmaktadır.

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Klinik Popülasyon (Clinical Population)

Age Group: Yetişkinler

Population Details: Şizofreni tanısı almış hastalar.

Test Methodology: Psikometrik uyarlama çalışması, kesitsel araştırma deseni kullanılarak geçerlik ve güvenirlik analizlerini içerir.

Anahtar Kelimeler

Bahar Sarı Narğis, Mustafa Kemal Üniversitesi, Uzmanlık Tezi, Klinik Psikiyatri, Kendilik Algısı, Metabolik Sendrom, Psikolojik Ölçüm

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değil.

Affiliation Email addresses: Bilgi mevcut değil.

Correspondence Address: Çalışma, Mustafa Kemal Üniversitesi Tayfun Ata Sökmen Tıp Fakültesi, Hatay’da yürütülmüştür.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

B-Wise Ölçeği’nin Türk uyarlaması, 2011 yılında tamamlanan bir uzmanlık tezine dayanmaktadır. Ölçeğin ticari kullanımı veya izin gereklilikleri hakkında spesifik bilgi mevcut değildir; ancak akademik kullanım için tezin referans gösterilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF versiyonu aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: b-wise-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Sarı-Narğis, B. (2011). Şizofreni hastalarında B-Wise Ölçeği’nin geçerlik güvenirlik çalışması ve metabolik sendrom ve kendilik algısıyla ilişkisi (Uzmanlık tezi). Mustafa Kemal Üniversitesi Tayfun Ata Sökmen Tıp Fakültesi, Hatay.

• Tez Kaynağına YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim: tez.yok.gov.tr

B-Wise Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte yer almamaktadır.