Tahammül Ölçeği

Özet

Tahammül Ölçeği (TÖ), bireylerin farklılıklara karşı gösterdikleri kabul ve hoşgörü düzeylerini ölçmek amacıyla 2014 yılında Ercümend Ersanlı tarafından geliştirilmiş olan bir psikolojik ölçektir. Bu ölçek, özellikle toplumsal ve kültürel çeşitliliğin yüksek olduğu ortamlarda bireylerin sahip olduğu Tahammül eğilimlerini standardize edilmiş bir yaklaşımla değerlendirmeyi hedefler. Geliştirme çalışması, ölçeğin yapısal olarak tek boyutlu olduğunu ve yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiştir.

Ölçek, sosyal psikoloji ve eğitim bilimleri alanlarında, hoşgörü eğitimi programlarının etkinliğini değerlendirmede ve bireylerin farklı görüşlere, yaşam tarzlarına ve inançlara ne ölçüde açık olduğunu belirlemede önemli bir araç olarak kullanılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Tahammül, Hoşgörü, psikolojik ölçek geliştirme, Geçerlik, Güvenirlik, Ercümend Ersanlı, Sosyal Psikoloji.

Yazarlar

Ercümend Ersanlı

Amaç

Tahammül Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin farklılıklara, bilinmeyene, karşıt görüşlere ve rahatsız edici durumlara karşı sergilediği bilişsel ve duygusal tepkileri sistematik bir şekilde ölçmektir. Geliştirme çalışması, alanyazındaki tahammül kavramını ölçen güvenilir ve geçerli bir araç eksikliğini gidermeyi hedeflemiştir.

Ölçek, bireylerin kendi inanç ve değerlerinden farklı olan kişilere karşı ne kadar esnek veya katı davrandığını ortaya koyarak, özellikle eğitim kurumlarında ve toplumsal araştırmalarda kullanılması amaçlanmıştır. Bu sayede, tahammül seviyesi düşük olan grupların veya bireylerin belirlenmesi ve onlara yönelik müdahale programlarının tasarlanması mümkün olmaktadır.

Yapı (Ölçülen Kavram)

Ölçek, psikolojik bir yapı olarak Tahammül kavramını ölçmektedir. Tahammül, genellikle, bireyin kendisinin kabul etmediği veya rahatsız olduğu bir durumu, kişiyi veya fikri, şiddet göstermeden veya reddetmeden tolere edebilme kapasitesi olarak tanımlanır. Bu yapı, sadece pasif bir kabullenmeyi değil, aynı zamanda farklılıklara karşı saygı göstermeyi ve empati kurmayı da içerir.

Tahammül, kişilerarası ilişkilerde ve sosyal uyumda merkezi bir rol oynar. Ölçek, bu yapıyı, bireyin farklılıkları bir tehdit olarak algılayıp algılamadığı, önyargılara ne kadar yatkın olduğu ve çatışma durumlarında ne kadar yapıcı bir yaklaşım sergilediği gibi alt boyutlar üzerinden değerlendirmektedir. Ersanlı (2014) çalışmasında, tahammülün tek ve baskın bir faktör altında toplandığını ortaya koymuştur.

Geçerlik

Tahammül Ölçeği’nin Geçerlik çalışmaları, Ersanlı (2014) tarafından yürütülmüştür. Ölçeğin yapı geçerliğini incelemek üzere hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır.

Faktör analizleri sonucunda ölçeğin tek boyutlu bir yapıya sahip olduğu doğrulanmıştır. DFA sonuçları, modelin uyum indekslerinin kabul edilebilir sınırlar içinde olduğunu göstererek, ölçek maddelerinin kuramsal olarak beklenen tek bir yapıyı (Tahammül) ölçtüğünü istatistiksel olarak desteklemiştir. Bu bulgular, Tahammül Ölçeği’nin ölçmek istediği psikolojik yapıyı başarıyla temsil ettiğini göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin Güvenirlik analizleri, iç tutarlılık ve test-tekrar test yöntemleriyle incelenmiştir. İç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa), ölçeğin 15 maddesinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü göstermiştir.

Ersanlı (2014) çalışmasında elde edilen güvenirlik katsayıları şöyledir:

• İç Tutarlılık (Cronbach Alfa): 0.88
• Test-Tekrar Test Güvenirliği: 0.90 (İki hafta arayla yapılan uygulamada)

Bu değerler, Tahammül Ölçeği’nin yüksek düzeyde güvenilir bir araç olduğunu ve farklı zamanlarda uygulandığında benzer sonuçlar üretebileceğini ortaya koymaktadır.

Faktör Analizi

Tahammül Ölçeği’nin geliştirme sürecinde faktör analizi, ölçeğin yapısal bütünlüğünü sağlamak için kritik bir rol oynamıştır. Yapılan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), ölçeğin 15 maddesinin tek bir faktör altında toplandığını göstermiştir. Bu tek faktör, varyansın önemli bir kısmını açıklamaktadır.

Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ise, bu tek faktörlü yapıyı bağımsız bir örneklem üzerinde test etmiş ve modelin veri ile uyumlu olduğunu kanıtlamıştır. Bu tek boyutluluk, Tahammül kavramının, Ersanlı’nın çalışmasında, ayrıştırılabilir alt bileşenlerden ziyade bütüncül bir yetkinlik olarak ele alındığını göstermektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Geliştirme (Developmental)

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği

Language Available: Türkçe

Population Group: Yükseköğretim öğrencileri (Akademik popülasyon)

Age Group: Genç yetişkinler (18-25 yaş aralığı)

Population Details: Türkiye’deki çeşitli üniversitelerde öğrenim gören 300 öğrenciden oluşan bir örneklem üzerinde standardize edilmiştir.

Test Methodology: 5’li Likert Tipi derecelendirme (1 = Kesinlikle Katılmıyorum; 5 = Kesinlikle Katılıyorum). Ölçek 15 maddeden oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Hoşgörü, Tek Faktörlü Yapı, Cronbach Alfa, Test-Tekrar Test, Yapı Geçerliği, İç Tutarlılık, Yükseköğretim.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2014

İzinler ve Ücret: Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

Kaynaklar

Ersanlı, E. (2014). The validity and reliability study of Tolerance Scale. Journal of Basic and Applied Scientific Research, 4(1), 85-89.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: tahammul-olcegi-toad.pdf

Tahammül Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Tahammül Ölçeği’nin orijinal maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelere erişim için referans verilen akademik makaleye (Ersanlı, 2014) başvurulması gerekmektedir.