PERMA Ölçeği

Özet

PERMA Ölçeği, Martin Seligman’ın pozitif psikoloji alanında geliştirdiği iyi oluş modeline dayanan bir ölçektir. Bu ölçek, bireylerin iyi oluş düzeylerini beş temel bileşen üzerinden değerlendirmektedir: Olumlu Duygular (Positive Emotion), Bağlanma (Engagement), İlişkiler (Relationships), Anlam (Meaning) ve Başarı (Accomplishment). Türkiye’de İ. Demirci, H. Ekşi, D. Dinçer ve S. Kardaş tarafından 2017 yılında Türkçe’ye uyarlama çalışması yapılmıştır. Bu çalışma, ölçeğin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik özelliklerini inceleyerek, Türk kültürüne uygunluğunu ortaya koymayı amaçlamıştır.

Ölçek, toplamda 5 alt boyut ve 15 ana maddeden oluşmakta olup, bunlara ek olarak 8 dolgu maddesi içermektedir. Derecelendirme sistemi 0 ile 10 arasında değişen 11’li bir Likert ölçeği formatındadır. Türkçe uyarlama çalışması, bireylerin iyi oluş düzeylerini bilimsel ve geçerli bir şekilde değerlendirmek için önemli bir araç sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler

PERMA, iyi oluş, psikolojik iyi oluş, pozitif psikoloji, geçerlik, güvenirlik, Türkçe adaptasyon, yaşam doyumu, mutluluk.

Yazarlar

İbrahim Demirci, H. Ekşi, D. Dinçer, S. Kardaş.

Amaç

PERMA Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin iyi oluş düzeylerini çok boyutlu bir yaklaşımla değerlendirmektir. Martin Seligman’ın PERMA modeli, iyi oluşun sadece mutluluktan ibaret olmadığını, aynı zamanda olumlu duygular, bağlanma, ilişkiler, anlam ve başarı gibi bileşenleri içerdiğini savunur. Bu ölçek, bu beş ana bileşenin her birini ayrı ayrı ölçerek, bireylerin genel iyi oluş profillerini çıkarmayı hedefler.

Türkçe uyarlama çalışmasının özel amacı ise, orijinal PERMA Ölçeği’nin Türk kültürüne ve diline uygunluğunu test etmek, geçerlik ve güvenirlik analizlerini yaparak Türkçe formunun bilimsel olarak kullanılabilirliğini sağlamaktır. Böylece, Türk popülasyonunda psikolojik iyi oluş araştırmaları için standart bir araç sunulmuştur.

Yapı

PERMA Ölçeği, PERMA modelinin beş temel boyutunu ölçmek üzere tasarlanmıştır. Bu boyutlar ve her birini temsil eden madde sayıları şunlardır:

• Olumlu Duygular (Positive Emotion): Bireylerin neşe, tatmin, keyif gibi olumlu duyguları ne sıklıkta deneyimlediğini ölçer (3 madde).
• Bağlanma (Engagement): Bireylerin olaylara, aktivitelere ve hayata karşı ne ölçüde heyecanlı, ilgili ve akışta olduğunu değerlendirir (3 madde).
• İlişkiler (Relationships): Bireylerin sosyal bağlantılarından, aile ve arkadaşlık ilişkilerinden duyduğu memnuniyet düzeyini inceler (3 madde).
• Anlam (Meaning): Bireylerin hayatlarında bir amaç, değer ve anlam bulma düzeylerini sorgular (3 madde).
• Başarı (Accomplishment): Bireylerin kendileri için belirledikleri önemli hedeflere ulaşma ve yeterlilik hislerini değerlendirir (3 madde).

Ana 15 maddeye ek olarak, ölçekte genel iyi oluş, sağlıklılık, olumsuz duygular ve yalnızlık gibi ek kavramları ölçen 8 dolgu maddesi de bulunmaktadır. Bu dolgu maddeleri, ölçeğin kapsamını genişleterek, bireylerin genel yaşam kalitesine dair daha bütünsel bir bakış açısı sunar. Ölçeğin bu yapısı, bireylerin iyi oluşunu farklı açılardan inceleyerek kapsamlı bir profil oluşturulmasına olanak tanır.

Geçerlik

PERMA Ölçeği’nin Türkçe formunun geçerlik çalışmaları, Demirci ve arkadaşları (2017) tarafından yapılmıştır. Bu çalışmada, ölçeğin orijinal beş faktörlü yapısının Türk örnekleminde de korunup korunmadığını belirlemek amacıyla çeşitli istatistiksel analizler kullanılmıştır. Genellikle bu tür uyarlama çalışmalarında faktör analizi (açımlayıcı ve/veya doğrulayıcı) yöntemleri kullanılarak yapı geçerliği incelenir.

Geçerlik çalışmaları, ölçeğin gerçekten ölçmeyi amaçladığı yapıyı (yani PERMA modelinin beş boyutunu) ne kadar doğru ölçtüğünü gösterir. Ayrıca, benzer yapıları ölçen diğer ölçeklerle korelasyonları (yakınsak geçerlik) ve farklı yapıları ölçen ölçeklerle düşük korelasyonları (ayrışan geçerlik) incelenmiş olabilir. Detaylı geçerlik bulguları ve istatistiksel değerler için Demirci ve arkadaşlarının (2017) orijinal makalesine başvurulması önemlidir.

Güvenirlik

PERMA Ölçeği’nin Türkçe formunun güvenirlik analizi de Demirci ve arkadaşları (2017) tarafından gerçekleştirilmiştir. Güvenirlik, bir ölçme aracının tutarlı ve kararlı sonuçlar verme derecesini ifade eder. Bu tür çalışmalarda genellikle iç tutarlılık katsayıları (örneğin, Cronbach Alfa katsayısı) ve test-tekrar test güvenilirliği yöntemleri kullanılır.

İç tutarlılık, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne kadar iyi ölçtüğünü gösterirken, test-tekrar test güvenilirliği, ölçeğin zaman içinde ne kadar kararlı sonuçlar verdiğini ortaya koyar. Yüksek güvenirlik katsayıları, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı durumlarda benzer sonuçlar üretebileceğini gösterir. Türkçe formun güvenirlik değerleri hakkında ayrıntılı bilgi için uyarlama çalışmasının orijinal yayınına başvurulmalıdır.

Faktör Analizi

Demirci ve arkadaşları (2017) tarafından yapılan iyi oluş modelinin Türkçe uyarlama çalışmasında, PERMA Ölçeğinin faktör analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin orijinal beş boyutlu yapısının Türk örnekleminde de istatistiksel olarak doğrulanıp doğrulanmadığını değerlendirmek için kritik öneme sahiptir. Açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve/veya doğrulayıcı faktör analizi (DFA) teknikleri, maddelerin hangi faktörlere yüklendiğini ve bu faktörlerin birbirleriyle olan ilişkilerini incelemek için kullanılmıştır.

Beş boyutlu iyi oluş modeli, her bir PERMA bileşeninin (Olumlu Duygular, Bağlanma, İlişkiler, Anlam ve Başarı) ayrı bir faktör olarak ortaya çıkmasını öngörür. Faktör analizi sonuçları, Türkçe formun orijinal yapıyı ne ölçüde yansıttığını ve maddelerin ilgili boyutlarla tutarlı bir şekilde ilişkili olduğunu göstermelidir. Bu analizler, ölçeğin yapı geçerliğinin temel bir kanıtıdır.

Araç

Test Tipi: Uyarlama Ölçeği

Format: PERMA Ölçeği, 5 alt boyut ve 15 ana maddeden oluşmaktadır. Buna ek olarak 8 adet dolgu maddesi bulunmaktadır. Toplamda 23 maddelik bir öz bildirim ölçeğidir.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Yetişkinler

Yaş Grubu: Yetişkinler (Genellikle 18 yaş ve üzeri bireyler için uygundur.)

Popülasyon Detayları: Türkçe uyarlama çalışması, Türkiye’deki yetişkin bir örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir. Ölçek, genel popülasyondaki bireylerin iyi oluş düzeylerini değerlendirmek için tasarlanmıştır.

Test Metodolojisi: Ölçek, bireylerin kendi beyanlarına dayalı olarak 0’dan 10’a kadar derecelendirilen 11’li bir Likert ölçeği kullanmaktadır. Yüksek puanlar ilgili PERMA boyutunda veya genel iyi oluşta daha yüksek düzeyde olduğunu gösterir.

Anahtar Kelimeler

Psikolojik ölçek, iyi oluş, PERMA, adaptasyon, geçerlik, güvenirlik, pozitif psikoloji, yaşam kalitesi, mutluluk, öz bildirim.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Mevcut Değil

Kurumsal E-posta Adresleri: Makalede belirtilmemiştir.

İletişim Adresi: [email protected]

İzinler, Ücret ve Test Yılı

PERMA Ölçeği’nin Türkçe formunun yayınlandığı yıl 2017‘dir. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler ve olası ücretlendirmeler hakkında bilgi almak üzere sorumlu yazar İbrahim Demirci ile iletişime geçilmesi tavsiye edilmektedir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlarda genellikle yazardan izin alınması gerekmektedir.

Orijinal PERMA Ölçeği ve PERMA modeli hakkında daha fazla bilgi ve kullanım koşulları için Authentic Happiness web sitesi veya Martin Seligman’ın ilgili yayınları incelenebilir.

Kaynaklar

• Demirci, İ., Ekşi, H., Dinçer, D. ve Kardaş, S. (2017). Beş boyutlu iyi oluş modeli: PERMA Ölçeği’nin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirliği. The Journal of Happiness & Well-Being, 5(1), 60-77.
• Seligman, M. E. P. (2011). Flourish: A Visionary New Understanding of Happiness and Well-being. Free Press.

İlgili makalenin orijinal PDF’i buradan indirilebilir: journalofhappiness.net

PERMA Ölçeği’nin PDF versiyonu buradan indirilebilir: perma-olcegi-toad.pdf

PERMA Ölçeği’nin DOC versiyonu buradan indirilebilir: perma-olcegi-toad.doc

PERMA Ölçeği Maddeleri

5 alt boyut ve 15 madde
Olumlu Duygular (3 m): Genel olarak, ne sıklıkta neşeli hissedersiniz?
Bağlanma (3 m): Genel olarak, ne ölçüde olaylara karşı heyecanlı ve ilgili hissedersiniz
İlişkiler (3 m): Kişisel ilişkilerinizden ne kadar memnunsunuz?
Anlam (3 m): Genel olarak, ne ölçüde amaçlı ve anlamlı bir hayat sürdürmektesiniz?
Başarı (3 m): Kendiniz için belirlediğiniz önemli hedeflere ne sıklıkla ulaşırsınız?

Bu maddelere ek olarak 8 dolgu maddesi bulunmaktadır.
Genel İyi Oluş (1 m): Her şeyi birlikte değerlendirdiğinizde ne kadar mutlusunuz?
Sağlıklılık (3 m): Kendinizi sizinle aynı yaş ve cinsiyet grubuyla karşılaştırdığınızda sağlık durumunuz nasıl?
Olumsuz Duygular (3 m): Genel olarak ne sıklıkla üzgün hissedersiniz?
Yalnızlık (1 m): Günlük yaşamınızda kendinizi ne kadar yalnız hissedersiniz?