İçgörü Ölçeği

Özet

İçgörü Ölçeği, Ramazan Akdoğan ve A. S. Türküm tarafından özellikle klinik olmayan üniversite öğrencisi popülasyonunun psikolojik içgörü düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Ölçek, bireylerin kendi duygusal durumlarını, davranışlarının arkasındaki motivasyonları ve kişisel gelişim süreçlerini anlama yeteneklerini değerlendirmeyi hedefler. Geliştirme çalışması, ölçeğin yapısal geçerliğini ve iç tutarlılığını sağlamak üzere kapsamlı bir geçerlik ve güvenirlik analizini içermektedir.

Anahtar Kelimeler

İçgörü, Kendini Anlama, Ölçek Geliştirme, Üniversite Öğrencileri, Klinik Olmayan Popülasyon, Psikolojik Değerlendirme.

Yazarlar

Ramazan Akdoğan, A. S. Türküm

Amaç

İçgörü Ölçeği’nin temel amacı, klinik olmayan ortamlarda bulunan bireylerin, özellikle üniversite öğrencilerinin, psikolojik içgörü düzeylerini objektif ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Bu ölçek, danışmanlık ve gelişim alanlarında bireylerin öz farkındalık düzeylerini belirlemek ve buna yönelik müdahale programları geliştirmek için bir araç sağlamaktadır.

Ölçek, bireylerin kendileri hakkındaki düşünceleri, duygusal tepkileri ve davranış kalıpları arasındaki bağlantıları ne ölçüde kurabildiklerini değerlendirerek, içgörünün gelişimsel yönünü incelemeye olanak tanır.

Yapı

Ölçek, psikolojideki temel yapılardan biri olan “içgörü”yü ölçmektedir. Bu bağlamda içgörü, bireyin kendi düşünce, duygu ve davranışlarının nedenlerini, sonuçlarını ve aralarındaki karmaşık ilişkileri derinlemesine ve doğru bir şekilde kavrama yeteneği olarak tanımlanır. Klinik olmayan popülasyonlar için geliştirildiğinden, yapı genellikle kişisel gelişim ve psikososyal uyumla ilişkilendirilen öz-yansıtma ve öz-farkındalık boyutlarını kapsar.

Ölçeğin ölçtüğü yapı, genellikle bireyin yaşadığı sorunların kaynağını anlama, kendini kabul etme ve kişisel değişim için motivasyon geliştirme kapasitesi gibi alt boyutları içerebilir.

Geçerlik

İçgörü Ölçeği’nin geliştirme çalışmasında, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı gerçekten ölçtüğünü kanıtlamak için çeşitli geçerlik analizleri kullanılmıştır.

• Yapı Geçerliği: Ölçeğin faktör yapısını incelemek amacıyla faktör analizi uygulanmıştır. Bu analizler, maddelerin teorik olarak beklenen alt boyutlar altında toplandığını göstermiştir.
• Kriter Geçerliği: İçgörüyle ilişkili olduğu bilinen diğer psikolojik yapılar (örneğin, öz-yeterlik, ruh sağlığı göstergeleri) ile ölçek puanlarının korelasyonu incelenmiş ve anlamlı ilişkiler bulunmuştur.

Güvenirlik

Ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmek amacıyla güvenirlik çalışmaları yürütülmüştür.

• İç Tutarlılık Güvenirliği: Ölçeğin tüm maddelerinin aynı yapıyı ölçme derecesini gösteren Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır. Geliştirme çalışması, ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu raporlamıştır (Genellikle .80 ve üzeri katsayılar beklenir).
• Test-Tekrar Test Güvenirliği: Zaman içinde puanların kararlılığını değerlendirmek için belirli bir aralıkta aynı öğrencilere ölçek tekrar uygulanmış ve sonuçlar arasında yüksek korelasyon tespit edilmiştir.

Faktör Analizi

Akdoğan ve Türküm (2018) tarafından yürütülen çalışmada, İçgörü Ölçeği’nin çok boyutlu yapısını ortaya çıkarmak için hem Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır.

AFA, ölçek maddelerinin temel psikolojik içgörü bileşenlerine ayrıldığını göstermiş, DFA ise bu faktör yapısının teorik modele uygunluğunu ve verilerle ne kadar iyi uyum sağladığını istatistiksel olarak doğrulamıştır. Bu analizler, ölçeğin güçlü bir yapısal geçerliğe sahip olduğunu kanıtlamıştır.

Ölçme Aracı

Test Türü: Geliştirme (Özgün bir Türkçe ölçek geliştirme çalışmasıdır).

Format: Büyük olasılıkla Likert Ölçeği formatında derecelendirilmiştir (Örneğin, 5’li veya 7’li derecelendirme).

Mevcut Dil: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Klinik Olmayan Yetişkinler.

Yaş Grubu: Üniversite öğrencileri (Genellikle 18-25 yaş aralığı).

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki çeşitli üniversitelerin lisans programlarına kayıtlı öğrenciler.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Öz Farkındalık, Psikometrik Özellikler, Akdoğan, Türküm, Yükseköğretim, Gelişim Psikolojisi.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Ramazan Akdoğan

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanan kaynakta mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Sağlanan kaynakta mevcut değildir (Anadolu Üniversitesi ile ilişkilidir).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Ölçeğin geliştirme ve geçerlik/güvenirlik çalışmasının yayınlandığı yıl 2018’dir.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için sorumlu yazar Ramazan Akdoğan ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari kullanım şartları için yazarlara danışılmalıdır.

Kaynaklar

Akdoğan, R. & Türküm, A. S. (2018). Insight Scale for nonclinical university students: Validity and reliability analysis. Measurement and Evaluation in Counseling and Development, 51(4), 250-262. doi: 10.1080/07481756.2017.1413941

Ölçeğe ait orijinal doküman (DOC formatında) aşağıdaki adresten indirilebilir: icgoru-olcegi-toad.doc

İçgörü Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, orijinal dilinde ve hiçbir değişikliğe uğramadan aşağıdaki DOC dosyasında yer almaktadır. Maddelerin tamamı için sorumlu yazarla iletişime geçilmesi veya kaynak makalenin incelenmesi tavsiye edilir.

Orijinal ölçek maddelerini içeren doküman:

• icgoru-olcegi-toad.doc