Brikolaj Ölçeği

Özet

Brikolaj Ölçeği, bireylerin kısıtlı kaynakları yaratıcı ve pratik yollarla kullanarak sorunları çözme eğilimlerini ölçmeyi amaçlayan bir psikometrik araçtır. Bu ölçeğin Türkçeye uyarlama çalışması 2021 yılında Öztaş, Kurt, Gezginci ve Bağcivan tarafından gerçekleştirilmiştir. Uyarlama sürecinde, ölçeğin Türkçe konuşan popülasyonlarda güvenilirliğini ve geçerliğini sağlamak amacıyla kapsamlı psikometrik analizler yapılmıştır. Ölçek, özellikle hemşirelik gibi kaynak kısıtlılığının sıkça yaşandığı profesyonel alanlarda, bireylerin improvisasyon ve kaynaklara yeniden işlev kazandırma yeteneklerini değerlendirmek için değerli bir araç sunmaktadır.

Uyarlama çalışması, ölçeğin orijinal yapısını koruduğunu ve Türk kültüründe geçerli bir ölçüm sağladığını göstermiştir. Ölçek, yanıtları toplamak için 6’lı Likert tipi bir derecelendirme sistemi kullanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Brikolaj, Brikolaj Ölçeği, Uyarlama Çalışması, Psikometri, Hemşirelik, Geçerlik, Güvenirlik, Likert Ölçeği, Kaynak Kullanımı.

Yazarlar

Bediye Öztaş, Güler Kurt, Emine Gezginci, Gül Bağcivan.

Amaç

Brikolaj Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanmasının temel amacı, orijinal ölçeğin ölçtüğü brikolaj yapısının Türkiye’deki akademik ve klinik ortamlarda kullanılabilirliğini sağlamaktır. Brikolaj, elde mevcut olan sınırlı veya geleneksel olmayan kaynakları kullanarak beklenmedik durumlara yaratıcı çözümler üretme yeteneği olarak tanımlanır. Bu uyarlama, özellikle hemşirelik araştırmalarında, profesyonellerin kısıtlı koşullar altında nasıl yenilikçi davrandıklarını bilimsel olarak değerlendirme ihtiyacına yanıt vermektedir.

Ölçek, Türkçe literatüre kazandırılarak, ilgili araştırmacıların bu önemli yapısal kavramı güvenilir ve geçerli bir araçla incelemesine olanak tanımaktadır. Uyarlama çalışması, dilsel ve kültürel eşdeğerliği sağlamak üzere titiz çeviri ve geri çeviri süreçlerini içermiştir.

Yapı

Brikolaj Ölçeği, brikolaj kavramının altında yatan psikolojik yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, genellikle üç temel bileşeni içerir: kaynakları mevcut durumları için yeniden amaçlandırma, doğaçlama yoluyla çözüm üretme ve kısıtlılıklara rağmen hareket etme isteği. Ölçek, bu çok boyutlu yapıyı temsil eden maddeler aracılığıyla bireyin kaynaklara karşı tutumunu ve pratik çözüm üretme becerisini değerlendirir.

Ölçek, bireylerin kendi çevrelerindeki kaynakları (zaman, bilgi, malzeme, sosyal ilişkiler) ne kadar etkin bir şekilde dönüştürdüklerini ve yeni amaçlar için kullandıklarını gösterir. Bu yapı, organizasyonel davranış ve girişimcilik alanlarında da önemli bir rol oynamaktadır.

Geçerlik

Öztaş ve arkadaşları (2021) tarafından yürütülen adaptasyon çalışması, Brikolaj Ölçeği’nin Türkçe formunun yapı geçerliğini detaylı bir şekilde incelemiştir. Geçerlik analizleri, ölçeğin gerçekten brikolaj eğilimlerini ölçtüğünü kanıtlamayı amaçlamıştır. Bu analizler genellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile gerçekleştirilerek, Türkçe formun orijinal ölçeğin faktör yapısıyla uyumlu olup olmadığı kontrol edilmiştir.

Çalışmada elde edilen istatistiksel sonuçlar, ölçeğin Türk popülasyonunda kuramsal yapıyı başarıyla temsil ettiğini ve yeterli düzeyde geçerliğe sahip olduğunu göstermektedir. Spesifik geçerlik katsayıları ve faktör yükleri için, araştırmacıların 2021 tarihli orijinal makalesine başvurulması gerekmektedir.

Güvenirlik

Uyarlama çalışması, Brikolaj Ölçeği’nin Türkçe versiyonunun güvenirliğini (iç tutarlılığını) değerlendirmek üzere çeşitli analizler kullanmıştır. Güvenirlik, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı madde setleriyle tutarlı sonuçlar üretme kapasitesini ifade eder. İç tutarlılık genellikle Cronbach Alfa katsayısı ile rapor edilir.

Yapılan analizler sonucunda, Brikolaj Ölçeği’nin Türkçe formunun yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu belirlenmiştir. Bu bulgu, ölçekteki maddelerin tutarlı bir şekilde aynı temel yapıyı ölçtüğünü ve dolayısıyla ölçeğin bilimsel araştırmalarda güvenle kullanılabileceğini göstermektedir. Test-tekrar test güvenirlik analizlerinin de yapılmış olması muhtemeldir.

Faktör Analizi

Brikolaj Ölçeği’nin Türkçe uyarlama çalışmasında, yapı geçerliğini desteklemek amacıyla faktör analizleri uygulanmıştır. Bu analizlerin temel amacı, ölçeğin maddelerinin kuramsal olarak beklenen faktörler altında toplanıp toplanmadığını belirlemektir. Bu süreç, ölçeğin kültürel adaptasyon sırasında yapısal bütünlüğünü koruyup korumadığını teyit eder.

Yazarların yürüttüğü faktör analizleri (muhtemelen DFA), ölçeğin brikolaj yapısını temsil eden boyutları Türk örnekleminde de başarılı bir şekilde ayrıştırdığını ortaya koymuştur. Bu analizlerin detayları, orijinal makalenin metodoloji ve bulgular bölümlerinde yer almaktadır.

Ölçüm Aracı

Test Türü:

Uyarlama (Orijinal ölçeğin Türkçeye adaptasyonu).

Format:

Öz bildirim tipi, yazılı anket formatı.

Mevcut Diller:

Türkçe.

Popülasyon Grubu:

Yetişkinler, özellikle hemşirelik eğitimi alan öğrenciler ve hemşirelik profesyonelleri.

Yaş Grubu:

18 yaş ve üzeri yetişkin popülasyonu.

Popülasyon Detayları:

Uyarlama çalışması, hemşirelik alanında çalışan veya öğrenim gören bireyler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Ölçek, genel olarak yaratıcı problem çözme yeteneğini ölçtüğü için diğer meslek gruplarına da uygulanabilir.

Test Metodolojisi:

Maddeler, 6’lı Likert tipi bir ölçek üzerinde derecelendirilmektedir:

• Hiç: 1
• Nadiren: 2
• Bazen: 3
• Sıklıkla: 4
• Her Zaman: 5
• Bilmiyorum: 0

Anahtar Kelimeler

Adaptasyon, Brikolaj, Psikometrik Özellikler, Hemşirelik, Kaynak Kısıtlılığı, Yaratıcılık, Problem Çözme.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı:

Orijinal kaynakta ORCID bilgisi belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri:

Sorumlu yazarın e-posta adresi mevcuttur.

İletişim Adresi:

Sorumlu Yazar: Bediye Öztaş ([email protected])

İzinler & Ücret ve Test Yılı

Test Yılı:

Uyarlama çalışmasının yayın yılı 2021’dir.

İzinler ve Ücret:

Ölçeğin bilimsel araştırmalarda kullanımı için sorumlu yazar Bediye Öztaş ile iletişime geçilmesi önerilir. Ölçeğin orijinal PDF’i burada indirilebilir: brikolaj-olcegi-toad.pdf

Referanslar

Öztaş, B., Kurt, G., Gezginci, E., & Bağcivan, G. (2021). Adaptation of Bricolage Scale to Turkish: Validity and Reliability Study. J Educ Res Nurs, 18(1), 18-23. doi: 10.5152/jern.2021.68916

Bu makalenin tam metnine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: jer-nursing.org

Brikolaj Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak metinde yer almamaktadır. Ölçek maddelerine ve tam puanlama kılavuzuna ulaşmak için Öztaş ve arkadaşlarının (2021) “Adaptation of Bricolage Scale to Turkish: Validity and Reliability Study” başlıklı orijinal yayınlanmış makalesine başvurulması gerekmektedir.