Anlaşmazlığı Hoşgörme Ölçeği

Özet

Anlaşmazlığı Hoşgörme Ölçeği (A.H.Ö.), bireylerin kişilerarası ilişkilerde ortaya çıkan anlaşmazlık ve çatışma durumlarına karşı gösterdikleri hoşgörü düzeyini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik aracın Türkçe’ye uyarlamasıdır. Ölçek, 15 maddeden oluşmakta olup, psikolojik yapıyı tek bir boyut altında toplamaktadır. Derecelendirme, 5’li Likert tipi bir format kullanılarak gerçekleştirilir. Bu uyarlama çalışması, ölçeğin Türk kültürü bağlamında geçerlik ve güvenirlik kanıtlarını sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Anlaşmazlığı Hoşgörme, Psikolojik Ölçek, Uyarlama, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Cronbach’s Alpha, Çatışma Yönetimi.

Yazarlar

Ahmet Akın, Ayşe Yalnız

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin sosyal ve kişilerarası ortamlarda görüş ayrılıkları veya çatışmalarla karşılaştıklarında bu durumu ne ölçüde tolere edebildiklerini ve kabul ettiklerini belirlemektir. Bu psikolojik kapasitenin ölçülmesi, özellikle sosyal psikoloji ve iletişim çalışmaları açısından önemlidir.

Orijinal ölçeğin Türkçe konuşan popülasyonda kullanılabilirliğini sağlamak amacıyla uyarlama çalışması yapılmıştır. Bu süreç, ölçeğin dilsel ve kültürel eşdeğerliğini koruyarak psikometrik özelliklerinin Türk örneklemi üzerinde doğrulanmasını amaçlamıştır.

Yapı

Anlaşmazlığı Hoşgörme Ölçeği, bireyin başkalarıyla fikir ayrılığına düşme durumlarında yaşadığı rahatsızlık veya huzursuzluk düzeyinin tersini, yani anlaşmazlığa dayanma kapasitesini ölçen tek boyutlu bir yapıyı temsil eder. Yüksek puanlar, bireyin farklı fikirlere veya çatışma içeren durumlara karşı daha yüksek bir psikolojik toleransa sahip olduğunu gösterir.

Geçerlik

Ölçeğin yapısal uygunluğunu test etmek amacıyla yapı geçerliği çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda, ölçeğin orijinal formunda bulunan faktör yapısının Türkçe versiyonunda da doğrulanıp doğrulanmadığını kontrol etmek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır.

Uygulanan DFA sonuçları, 15 maddeden oluşan tek boyutlu modelin Türk örneklemi üzerinde iyi bir uyum sergilediğini göstermiştir. Bu bulgular, ölçeğin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı yapıyı başarılı bir şekilde ölçtüğüne dair güçlü kanıtlar sunmaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmek için Cronbach’s alpha iç tutarlık katsayısı hesaplanmıştır. Yapılan analiz sonucunda ölçeğin güvenirlik katsayısı .67 olarak bulunmuştur.

Her ne kadar .70 eşiğinin altında kalsa da, psikometrik uyarlama çalışmalarında ve kısa ölçeklerde kabul edilebilir bir sınırda olduğu değerlendirilmiştir. Bu katsayı, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı psikolojik yapıyı ölçtüğünü göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçek, 15 madde ve tek faktörden oluşmaktadır. Yapılan doğrulayıcı faktör analizi, ölçeğin orijinal tek faktörlü yapısının Türkçe uyarlamasında da korunduğunu ve modelin veriyle uyumlu olduğunu kanıtlamıştır. Bu durum, Anlaşmazlığı Hoşgörme kavramının Türk popülasyonunda da unidimensional (tek boyutlu) bir yapı olarak ele alınabileceğini desteklemektedir.

Ölçme Aracı

Test Türü: Uyarlama

Format: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite Öğrencileri (Uyarlama çalışması örneklemi)

Yaş Grubu: Yetişkin (Genellikle genç yetişkinler)

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışması, üniversite öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin diğer popülasyonlarda kullanımı ek geçerlik çalışması gerektirebilir.

Test Metodolojisi: 5’li Likert tipi derecelendirme (1= kesinlikle katılmıyorum – 5= kesinlikle katılıyorum).

Anahtar Kelimeler

Psikometri, Sosyal Psikoloji, Çatışma Toleransı, Psikolojik Yapı, Tek Boyutlu Ölçek.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar: Ahmet Akın)

Yazışma Adresi: Sakarya Üniversitesi (Yazar kurum bilgisine dayanarak).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Sorumlu Yazar: Ahmet Akın

Yayın Yılı (Uyarlama): 2015

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

Ölçeğin orijinal PDF versiyonu aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: anlasmazligi-hosgorme-olcegi-toad.pdf

Kaynakça

Akın, A. ve Yalnız, A. (2015). Anlaşmazlığı Hoşgörme Ölçeği’nin Türkçe’ye uyarlanması. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(1), 473-482.

İlgili akademik link: toad.halileksi.net

Anlaşmazlığı Hoşgörme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Ölçek maddeleri için lütfen referans verilen makaleye veya sorumlu yazara başvurunuz.