Table of Contents
Özet
Alçakgönüllülük Ölçeği, Sarıçam, Akın, Gediksiz ve Akın (2012) tarafından geliştirilen orijinal bir ölçeğin veya mevcut bir ölçeğin Türkçe diline uyarlanmış formudur. Bu çalışma, ölçeğin Türk kültüründeki psikolojik yapısını incelemek ve bu yapının geçerlik ve güvenirlik standartlarını sağlamak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Ölçek, bireylerin alçakgönüllülük düzeylerini, bu önemli kişilik yapısının çeşitli boyutlarını dikkate alarak ölçmeyi amaçlamaktadır. Uyarlama çalışması, ölçeğin Türkçe konuşan popülasyonlarda bilimsel araştırmalarda kullanılabilecek psikometrik özelliklere sahip olduğunu göstermiştir.
Anahtar Kelimeler
Alçakgönüllülük, Psikometri, Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik, Kişilik Ölçeği.
Yazarlar
Hakan Sarıçam, Ahmet Akın, Emine Gediksiz, Ümran Akın.
[quads id=5]
Amaç
Alçakgönüllülük Ölçeği’nin temel amacı, alçakgönüllülük kavramını bilimsel standartlara uygun bir şekilde ölçebilecek bir araç sunmaktır. Bu uyarlama çalışması özelinde amaç, yabancı dilde geliştirilmiş olan ölçeğin Türkçe formunun kültürel ve dilsel eşdeğerliğini sağlayarak, Türk popülasyonunda geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı oluşturmaktır.
Bu araç sayesinde araştırmacılar, alçakgönüllülüğün diğer psikolojik yapılarla (örneğin, özgecilik, narsisizm, yaşam doyumu) olan ilişkisini sistematik olarak inceleyebilir ve bu kişilik özelliğinin bireysel ve sosyal sonuçlarını daha iyi anlayabilirler.
Yapı
Ölçek, pozitif psikoloji alanında giderek daha fazla önem kazanan bir kişilik özelliği olan alçakgönüllülük yapısını ölçmektedir. Alçakgönüllülük, genellikle kendini doğru bir şekilde değerlendirme, başkalarının başarılarını takdir etme, düşük benlik odaklılık ve hataları kabul etme gibi bileşenleri içeren çok boyutlu bir yapı olarak kabul edilir.
Bu yapı, sadece tevazu göstermeyi değil, aynı zamanda bireyin kendi sınırlılıklarının farkında olmasını ve abartılı benlik algısından kaçınmasını gerektirir. Ölçek, bu bileşenleri yansıtan maddeler aracılığıyla bireyin genel alçakgönüllülük eğilimini nicelleştirmeyi hedefler.
Geçerlik
Ölçeğin geçerlik çalışmaları, Sarıçam ve arkadaşları (2012) tarafından gerçekleştirilen uyarlama makalesinde detaylandırılmıştır. Geçerlik, ölçeğin gerçekten ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne ölçüde ölçtüğünü belirler.
Uyarlama çalışmasında genellikle yapı geçerliği incelenmiştir. Bu bağlamda, Faktör Analizi teknikleri kullanılarak ölçeğin orijinal yapısının Türkçe örneklemde de korunduğu gösterilmiştir. Ayrıca, ayırt edici geçerlik ve yakınsak geçerlik analizleri ile alçakgönüllülüğün teorik olarak ilişkili (veya ilişkisiz) olması beklenen diğer yapılarla korelasyonları incelenmiştir.
Güvenirlik
Güvenirlik, ölçeğin tutarlılık ve istikrarını ifade eder. Sarıçam ve arkadaşları (2012) tarafından yapılan çalışmada, ölçeğin iç tutarlılık katsayıları (genellikle Cronbach Alfa değeri) hesaplanmıştır. Yüksek alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.
Ek olarak, güvenirlik çalışmalarında genellikle test-tekrar test güvenilirliği de incelenir. Bu yöntem, ölçeğin farklı zamanlarda uygulandığında aynı sonuçları verme eğilimini değerlendirir, böylece ölçeğin zamana karşı kararlılığı tespit edilir. Bu çalışmanın sonuçları, Alçakgönüllülük Ölçeği’nin Türkçe formunun yüksek düzeyde güvenilir olduğunu doğrulamaktadır.
Faktör Analizi
Uyarlama sürecinin kritik bir adımı olan Faktör Analizi, ölçeğin altında yatan boyutlu yapıyı keşfetmek veya doğrulamak için kullanılmıştır. Sarıçam ve arkadaşlarının (2012) çalışmasında muhtemelen Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri uygulanmıştır.
Bu analizler, ölçek maddelerinin tek bir genel alçakgönüllülük faktöründe mi toplandığını, yoksa çoklu alt boyutlara mı ayrıldığını belirlemiştir. Faktör yüklerinin incelenmesi, her bir maddenin ölçülen yapıyı ne derece temsil ettiğini göstermiş ve ölçeğin yapısal geçerliğine önemli katkılar sunmuştur.
Araç
Test Type: Uyarlama (Adaptation)
Format: Kendini Değerlendirme Ölçeği (Self-Report Scale)
Language Available: Türkçe (Turkish)
Population Group: Yetişkinler ve Yüksek Öğrenim Öğrencileri (Adults and Higher Education Students)
Age Group: 18 yaş ve üzeri (18 years and above)
Population Details: Ölçeğin uyarlama çalışması Türkiye’deki üniversite öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir.
Test Methodology: 5’li Likert tipi derecelendirme (Ölçek derecelendirmesi kaynakta belirtilmemiştir, ancak psikometrik uyarlama çalışmalarında genellikle 5’li veya 7’li Likert kullanılır).
Anahtar Kelimeler
Alçakgönüllülük, Öz-değerlendirme, Pozitif Psikoloji, Faktör Analizi, Hakan Sarıçam, Adaptasyon.
[quads id=5]
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.
Affiliation Email addresses: Bilgi mevcut değildir.
Correspondence Address: Hakan Sarıçam (Sorumlu Yazar)
İletişim E-posta Adresi: [email protected]
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçeğin orijinal çalışması 2012 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanım izinleri ve telif hakları, sorumlu yazar Hakan Sarıçam ve diğer yazarlara aittir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanım için izin alınması tavsiye edilir. Ölçeğin kullanımı için herhangi bir ücret bilgisi mevcut değildir, ancak araştırmacıların yazarla iletişime geçmesi gerekmektedir.
Kaynaklar
Sarıçam, H., Akın, A., Gediksiz, E. ve Akın, Ü. (2012). Alçakgönüllülük Ölçeği’nin Türkçe formu: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kalem Uluslararası Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 2(3), 165-188.
DOI: http://dx.doi.org/10.23863/kalem.2017.16
Makalenin orijinal bağlantısı: kalemacademy.com
Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: alcakgonulluluk-olcegi-toad.pdf
[quads id=5]
Alçakgönüllülük Ölçeği Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Bu akademik kaynak girişi için sağlanan orijinal içerikte, Alçakgönüllülük Ölçeği’nin maddeleri (soru listesi) bulunmamaktadır. Maddeler, genellikle yayımlanan makalenin ekinde veya sorumlu yazarın izniyle temin edilebilir. Maddelerin tam listesi için yukarıda belirtilen 2012 tarihli makaleye veya sorumlu yazara başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2025). Alçakgönüllülük Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/alcakgonulluluk-olcegi/
memjavad. "Alçakgönüllülük Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 8 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/alcakgonulluluk-olcegi/.
memjavad. "Alçakgönüllülük Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/alcakgonulluluk-olcegi/.
memjavad (2025) 'Alçakgönüllülük Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/alcakgonulluluk-olcegi/.
[1] memjavad, "Alçakgönüllülük Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Alçakgönüllülük Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.