Tanrı Duygulanımları Ölçeği

Özet

Tanrı Duygulanımları Ölçeği (TDÖ), orijinal adı Affections of God Scale olan psikolojik bir aracın Türkçe adaptasyonudur. Bu ölçek, bireylerin Tanrı ile olan ilişkilerindeki duygusal ve duyuşsal boyutları ölçmeyi amaçlamaktadır. Ölçek, dindarlık ve maneviyat araştırmalarında, özellikle de Tanrı algısının bireyin duygusal yaşamı üzerindeki etkilerini incelemede önemli bir rol oynamaktadır. Uyarlama çalışması, ölçeğin Türk kültürüne ve diline uygunluğunu, psikometrik özelliklerini ve yapısal geçerliğini test etmek üzere gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Tanrı Duygulanımları, Din Psikolojisi, Ölçek Uyarlama, Dindarlık, Duygusal Bağ, Maneviyat, Psikometri.

Yazarlar

Akın, A., Akın, Ü., Sahranç, Ü., Adam-Karduz, F.F., Kaya, Ç., Demir, D., Baykut, İ., & Usta, F.

Amaç

Tanrı Duygulanımları Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin Tanrı’ya yönelik yaşadıkları duygusal tepkileri, bağlılıkları ve duyuşsal deneyimleri sistematik olarak ölçebilecek, Türk kültürü bağlamında geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı sunmaktır. Bu uyarlama çalışması, uluslararası alanda kullanılan bu önemli aracın Türk akademik literatürüne kazandırılmasını sağlamıştır.

Ölçek, özellikle din psikolojisi alanında çalışan araştırmacılara, bireysel dindarlık deneyimlerinin duygusal bileşenlerini derinlemesine inceleme fırsatı sunar. Bu sayede, Tanrı ile kurulan ilişkinin psikolojik iyi oluş, stresle başa çıkma ve yaşam doyumu gibi değişkenlerle olan korelasyonları incelenebilir.

Yapı

Ölçek, bireyin Tanrı’ya karşı hissettiği duygulanımları (sevinç, huzur, korku, kaygı, sevgi vb.) ölçen çok boyutlu bir yapıya sahiptir. Bu yapı, genellikle bilişsel inançlardan veya davranışsal pratiklerden (ibadet) ayrı olarak değerlendirilen, tamamen duygusal yönelimi ele alır.

Ölçeğin ölçtüğü temel psikolojik yapı, bireyin dindarlık deneyiminin kalitesini ve derinliğini duygusal bir mercekle yansıtır. Adaptasyon sürecinde, bu duygusal yapının orijinal ölçekteki faktör yüklerini ve boyutlarını koruyup korumadığı titizlikle incelenmiştir.

Geçerlik

Tanrı Duygulanımları Ölçeği’nin Türkçe versiyonunun geçerlik çalışmaları, yapıyı doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Geçerlik analizleri, ölçek maddelerinin Türk örnekleminde de beklenen faktör yapısını ortaya koyduğunu göstermiştir.

Özgün uyarlama çalışmasında, ölçeğin yapı geçerliği, ilgili diğer psikolojik yapılarla olan ilişkileri (yakınsama ve ıraksama geçerliği) incelenerek desteklenmiştir. Spesifik geçerlik katsayıları ve detaylı analizler için, 2014 yılındaki konferans bildirisinin incelenmesi gerekmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, iç tutarlılık katsayıları (genellikle Cronbach Alfa) hesaplanarak raporlanmıştır. Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve dolayısıyla ölçeğin güvenilir olduğunu göstermektedir.

Uyarlama çalışmasında elde edilen güvenirlik verileri, Tanrı Duygulanımları Ölçeği’nin Türkçe formunun, araştırmalarda tutarlı sonuçlar elde etmek için yeterli psikometrik güvenilirliğe sahip olduğunu ortaya koymaktadır.

Faktör Analizi

Tanrı Duygulanımları Ölçeği’nin faktör yapısının Türk örnekleminde incelenmesi amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA, ölçeğin orijinal yapısının (yani, Tanrı’ya yönelik farklı duygulanım boyutlarının) Türk kültüründe de geçerli olup olmadığını test etmek için kritik öneme sahiptir.

Analiz sonuçları, ölçeğin çok boyutlu yapısının korunduğunu ve faktörlerin birbirlerinden ayrışarak anlamlı bir bütün oluşturduğunu kanıtlamıştır. Bu bulgular, ölçeğin teorik yapısının kültürel adaptasyona rağmen sağlam kaldığını göstermektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Uyarlama, Öz Bildirim Ölçeği

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Spesifik derecelendirme basamakları orijinal makalede yer almaktadır.)

Mevcut Diller: Türkçe, Orijinal (İngilizce)

Popülasyon Grubu: Genel Yetişkin Popülasyonu, Üniversite Öğrencileri

Yaş Grubu: Genç Yetişkin ve Yetişkin

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışması genellikle üniversite öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir; ancak ölçek, dindarlığın duygusal boyutunu ölçmek isteyen tüm yetişkin gruplarına uygulanabilir. Uygulama için spesifik demografik kısıtlamalar bulunmamaktadır.

Test Metodolojisi: Kağıt-kalem veya dijital ortamda uygulanan, katılımcıların kendilerine sunulan ifadelere ne ölçüde katıldıklarını belirtmelerini gerektiren standart psikometrik test metodolojisi.

Anahtar Kelimeler

Duygusallık, Dini Deneyim, Psikometri, Faktör Yapısı, Cronbach Alfa, Adaptasyon, Tanrı Algısı.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Ahmet Akın

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor

Kurumsal E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Yazışma Adresi: Sakarya Üniversitesi (Uyarlama çalışmasının yapıldığı dönemdeki kurum bilgisi.)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe uyarlaması 2014 yılında bir konferans bildirisi olarak sunulmuştur. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler ve olası ücretlendirme bilgileri, sorumlu yazar (Ahmet Akın) ile iletişime geçilerek netleştirilmelidir. Akademik araştırmalarda kullanım genellikle yazarın iznine tabidir.

Test Yılı: 2014 (Türkçe Uyarlama Yılı)

Kaynaklar

• Akın, A., Akın, Ü., Sahranç, Ü. Adam-Karduz, F.F., Kaya, Ç., Demir, D. Baykut, İ., & Usta, F. (2014). The validity and reliability of the Turkish version of the Affections of God Scale. 2nd International Conference on Ethics Education, 22-24 Mayıs, Ankara.

• Makalenin dijital bağlantısı: https://www.researchgate.net/publication/262938782_The_validity_and_reli…

• Konferans Kitapçığı Bağlantısı: ethicsassociation.org

• Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: tanri-duygulanimlari-olcegi-toad.pdf

Tanrı Duygulanımları Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler, orijinal uyarlama makalesinde bulunabilir.