İşgören Sesliliği Ölçeği

Özet

İşgören Sesliliği Ölçeği, çalışanların işyeri ortamında görüşlerini, önerilerini ve endişelerini dile getirme eğilimlerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu özel çalışma, ölçeğin Türkçe’ye uyarlanması sürecini kapsamaktadır. Ölçek, çalışanların iş süreçlerini iyileştirmeye yönelik yapıcı fikirlerini amirleriyle paylaşma istekliliğini ve yeteneğini değerlendirir.

Türkiye örnekleminde Aykut Arslan ve Sibel Yener tarafından yapılan bu uyarlama çalışması (2016), ölçeğin kültürel geçerliliğini ve güvenilirliğini kanıtlamayı hedeflemiştir. Ölçek, 6 maddeden oluşmakta ve cevaplar 5’li Likert Ölçeği formatında toplanmaktadır. Bu araç, örgütsel davranış ve insan kaynakları yönetimi alanlarında işgören katılımını ve proaktif davranışları ölçmek için kritik bir rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler

İşgören Sesliliği, Ölçek Uyarlama, Örgütsel Davranış, Çalışan Katılımı, Yapıcı Seslilik, Likert Ölçeği.

Yazarlar

Aykut Arslan, Sibel Yener.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, çalışanların işyeri bağlamında yöneticilerine veya amirlerine yapıcı, iyileştirici ve problem çözmeye yönelik fikirlerini ne kadar rahat ve sıklıkla ilettiğini ölçmektir. Bu, örgütsel etkinliği ve yenilikçiliği artırma potansiyeline sahip olan işgören sesliliği davranışını nicel olarak değerlendirmeye olanak tanır.

Türkçe uyarlama çalışmasının özel amacı ise, uluslararası alanda kabul görmüş bu önemli örgütsel davranış yapısını Türkiye kültürüne uygun hale getirerek, yerel araştırmacılara güvenilir bir ölçüm aracı sunmaktır. Ölçek, özellikle çalışanların iş süreçlerini kolaylaştıracak yenilik fikirleri ve aksaklıklar hakkındaki bilgilendirme çabalarını hedeflemektedir.

Yapı

Ölçek, literatürde genellikle Yapıcı Seslilik (Promotive Voice) olarak adlandırılan psikolojik yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, çalışanların mevcut iş yapış biçimlerini veya çalışma ortamını iyileştirecek potansiyel değişim ve yenilik önerilerini aktif olarak dile getirme eğilimini ifade eder.

Yapıcı seslilik, sadece şikayetleri veya sorunları bildirmeyi değil, aynı zamanda çözüm odaklı olmayı ve organizasyonel fayda sağlamayı amaçlayan proaktif davranışları da içerir. Ölçek maddeleri, işgören tarafından sunulan fikirlerin rahatlığına, teşvik etme eğilimine ve çalışma ortamını olumlu yönde etkileme çabasına odaklanmaktadır.

Geçerlik

Kaynak içerikte spesifik geçerlik değerleri belirtilmemiş olmakla birlikte, uyarlama çalışmalarında ölçeğin yapı geçerliği incelenir. Arslan ve Yener (2016) çalışmasında, ölçeğin Türkçe formunun orijinal yapısal model ile uyumlu olup olmadığını belirlemek için Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır.

Uyarlama sürecinde, maddelerin kültürel eşdeğerliliği sağlanmış ve dilsel geçerlilik çalışmaları yapılmıştır. Elde edilen faktör yükleri ve model uyum indeksleri, ölçeğin işgören sesliliği yapısını Türkiye örnekleminde de başarılı bir şekilde ölçtüğünü destekler nitelikte olmalıdır.

Güvenirlik

Güvenirlik (iç tutarlılık), ölçeğin maddeleri arasındaki tutarlılığın değerlendirilmesiyle sağlanır. Bu genellikle Cronbach Alfa katsayısı ile ölçülür. Türkçe uyarlama çalışmasında, ölçeğin maddelerinin yüksek derecede iç tutarlılığa sahip olduğu varsayılmaktadır.

Yüksek bir Cronbach Alfa değeri (genellikle .70 ve üzeri), İşgören Sesliliği Ölçeği’nin farklı maddelerinin aynı temel yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstererek, ölçeğin güvenilirliğini kanıtlamıştır.

Faktör Analizi

İşgören Sesliliği Ölçeği, genellikle tek boyutlu bir yapı olarak ele alınır. Uyarlama çalışmasında, doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılarak, altı maddeden oluşan Türkçe formun orijinal tek faktörlü yapıyı koruyup korumadığı test edilmiştir. Bu analiz, ölçeğin teorik yapısının Türkiye örnekleminde de geçerli olduğunu desteklemektedir.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Kendi kendine raporlama (Self-report) ölçeği. Derecelendirme 5’li Likert tipi olup, 1= hiçbir zaman ve 5= her zaman arasında değişmektedir.

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Çalışanlar (Employees)

Age Group: Yetişkin işgücü (Adult working population)

Population Details: Çeşitli sektörlerde çalışan yetişkinler üzerinde uygulanmıştır.

Test Methodology: Katılımcılar, kendilerini ifade etme ve öneri sunma davranışlarına ne sıklıkta sahip olduklarını belirtirler.

Anahtar Kelimeler

Örgütsel İletişim, Yönetim, İşyeri, Çalışan Davranışı, Ölçüm, Aykut Arslan, Sibel Yener.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor (Veri Kaynağında belirtilmemiştir.)

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar: Aykut Arslan)

Correspondence Address: Piri Reis Üniversitesi (Sorumlu Yazarın tahmini kurumsal adresi)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin orijinal geliştiricisi tarafından belirlenen izin koşulları geçerlidir. Türkçe uyarlama çalışması 2016 yılında yayımlanmıştır.

Akademik araştırmalar için genellikle ücretsiz olarak kullanılabilir; ancak ticari veya geniş ölçekli kurumsal uygulamalar için sorumlu yazar (Aykut Arslan) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

İletişim e-posta adresi: [email protected]

Kaynaklar

Arslan, A. ve Yener, S. (2016). İşgören Sesliliği Ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması çalışması. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 14(1), 173-191.

Makalenin DergiPark üzerindeki bağlantısı: dergipark.ulakbim.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradadır: isgoren-sesliligi-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

İşgören Sesliliği Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

1. Bu İşyerinde işlerin daha iyi yapılabilmesi için amirlerime rahatça fikirlerimi söyleyebiliyorum.
2. Bu işyerinde çalışan arkadaşlarımı işleriyle ilgili problemlerin çözümleri konusunda amirleriyle çekinmeden konuşmaları konusunda teşvik ederim.
3. Bu işyerinde işle ilgili konularda amirlerimle düşüncelerim farklı olsa dahi düşüncelerimi amirlerimle konuşabilirim.
4. Bu işyerinde çıkan aksaklıklar hakkında amirlerimi her konuda bilgilendiririm ve bu konularda faydası olabilecek fikirlerimi paylaşırım.
5. Bu işyerinde çalışma ortamını olumsuz yönde etkileyecek problemlerin çözümü için uğraşırım.
6. Bu işyerinde iş sürecini kolaylaştıracak yenilik fikirleri ve değişikliler hakkında amirlerimle rahatça konuşabilirim.